ק{ס צ/עג עמוז אעפ19ד660 .ע )א סא 2תתטד,א תענ{ז 9' אעצעםס}6841ס װפ1פמפזצ

צתהמ118 מפו1ססו1צ 1618 971218226 אעצעעדפ 2 .סא

אוט2גאם,ו60ם טא צם, וא 121

11400-06115 שסט {

2

צם דאט) א06סט מפושס1ץ, 41,א110/או

9 499,461 1א , 91 .1111 2411

וט 1אתס צ3060 מפוספנצ א א10ד, א 9 455,461 21 , 91 אט 1 זא גע

0. 24/אזמ191160םמזצ | 250-4900 413

3)ע0. עם די אע 6086סספ8םפנפמזצ. צצטצטֵע

ת8ת1 װמסע שסאזסאשע װמסןא,זא +צצ4א אממזז תפ1וממנצ ,1611 טסאעםטז8מז2עפ אתע3עע1פ נצם מתמעמזצסעע פ45א חע

171 0186 .ם 1006 1 1סחס1ש1 הזטססז:) 160 6 4716/ {ד/גנזדם 1 דדם1זוט4זג) זזוסוזזןוספ 1106 1 1ז111/90/10 .3 0ז0טז0 00 100016 //101608 1010 06 1406 1ז10111160110 170180118 14191160118 71 .ט /16 //111118סזס 1 װסם 0016 ווחזחפ

1ז10111160110 9ז0ט106111 160116116 חחום שזזהם 2 עס פפאחזתע מאא פאעטזאעזא זא

60116:) 3000 װ/16615 1 01 חזס םאו

1סומץפ 1120100021 2 620004,15קן ת80106 עס ,006 00106116 106 סיז 002068 תסתק0010 עטס זס} תססהזנקפת1 06 1 .ץ16ט162ס ת10015+ 04

15161 ,0װ16105216 04 1ת11202 600161 צ' 2054 60זסת 106 צט 465100 8

1108 ץסנסקןסנק 1046116000121 200 +120עץעקסס 6ח} 16506045 6016 ) אססם ת10015+ !1200 סטת1 4001 0110גוקן 06} תו 6106 15 41416 4015 {16096טטסחחא זטס 04 2654 406 10 .פאססט טס תז /106041460 06 תגס ז106סת +12צעקסס זתס1צטס סת חסנתטצ עס} אזסטץ תגתקזס תג 15 16 עס - 0068 סתטץ שוסתא טסץ }1 עס - /1סטט 4015 ס? +180עץעקסס 2066 תג 10סת טסץ 14

018 1806 60ת020956ס 21 6211 שט עס , 101א 413-256-4900 26 סתסתק שט 5ט 004204 16256קן

בּיבּליאַטעק ‏ גרינינקע בייצעלעך" רעדאַקטירט פון ש. בּאַסטאָממקי

ליוםי טיטעש-טערקינם

ייִדיש - 43873004 טאצקעלט

==

פ ארלצג , 1 ײ ע יידישע שיב' ווילגע 8 6 0 0 6 0 8

ביבליאַטעק ,גרינינקע בייימעלעך" רעדאַקטירט פון ש. בּאַסטאָמסקי

:אי 277: יי 7 22227ב יב אי"ף

ליוט' טיטעויערטינטם

ינדיט -- הענענע כאצקעלט

-ממלישיע,, א :2222 72

יא ר 2258 א בא א 260

כבטרלאג ,נײע יידישע שול'" ווילב-ע 5 : 0 0 -0 0 8

6ח068= חו 168חוזו

פחזעזסם - 8 ןת 1

'ז110/6006 1:16106 121,

סח פ5סזקפאבן אטזם.

יקיט און קעט.

יקיט און קעט זײַנען אַ צװילינג, זײ װוינען אין האָלאַגד.. יקיט איז א יינגל, קעט--אַ מײדל, : זייערע אמתע נעמען זײַנען קריסטאָפּאָר און קאַטרינאַ, אָבּער - זי קומען צו אַזױנע ברעקלעך אַזױנע לאַנגע נעמען, רופט מען ז* . טאַקע גאָר איינפאַך -- קיט און קעט. . זייער מוטער, פרוי װעדדער האָט געזאָגט: ,מיר װעלן זײ רופן קױיסטאָפאָר און קאַטרינאַ, ווען זײ װעלן דערװאַקסן װײגיקסטנס בי | אָנדערטהאַלבּן מעטער". - ,בּיז אָנדערטהאַלבּן מעטער!" דאָס איז ניט קיין קלײניקײט: ס'װעט אויסקומען לאַנג צו װאַרטן, הינדעלעך, קעצעלעך, הינטעלעך און זשרעבּטשיקלעך װאַקסן גיכער װי קינדער, קיט און קעט װעלן זיך נאָך גוט אָנשפּילן, װועלן פאַרצּרענגען נאָך פיל, פיל גליקלעכע טעג אײדער זיי װעלן זיך דערװאַרטן, מע זאָל זי רופן מיט זיערע אמתע | נעמען. | װי קיט איז אַרײַנגעפאַלן אין װאַסער. ס'איז געווען אַ קלאָרער זומער-פרימאָרגן, פרוי װעדדער האָט געעמנט די טיר פון איר קליינער קיך און איז אַרױס אויפן גאַניקל. - | פאַרבל זײער הויז האָט זיך געצויגן אַ װעג, לעבּן װעג אַ קְאַנאֵל. - הינטערן הויז זײַנען געװען גלײַכע גרינע פעלדער, זײ האָבּן זיך גע* צויגן װײַט בּיזן האָריזאָנט, ווו דער הימל! קומט זיך צואַמען מיט דער שרד דער הימל איז געווען בּלוי, די זון האָט זיך נאָר װאָס בּאַ=. זויזן פון הינטער די שפּיצן פון די בײמער, פרוי וערדער האָט זיך צוגעהאָרכט. די הענער האָבּן געקרײיט אויפן הויף, די ענטלעך האָבּן געגאגעדט אויפן קאַנאַל, די קלײגע. פײגעלעך האָבּן פדיילעך געזונגען אויף די פעלדער, פרוי דעדדער = איז װידער אַרײַן אין קיך, זי האָט אויך אָנגעהױבּן עפּעס זינגען, | - קיט און קעט האָבּן נאָך געשלאָפן אין זייערע בּעטעלעך. די מאַמע ‏ -- האָט זי אַ קוש געטאָן איטלעכן בּאַזונדער. זיי האָבּן געעפנט די אויגך און האָנּן זיך געזעצט אויף זייערע געלעגערס. |

-- קיט און קעט,--האָט דִי מוטער געזאָגט;:-די' זוֹן איז שוין אויפל געשטאַנען, די פייגעלעך זינגען, דער זײַדע גײט צום ים. אויבּ איר טוט זיך גיך אָן, קענט איר מיטגוין מיט אים, ער װעט אַרײַגגײן צו אונדז זעקס דעם זייגער, שטייט אויף לעבּעדיקער, און איך װעל אײַך אַרײַנלײגן דעם פרישטיק אין קערבּל,

קיט און קעט זײַנען אַרױסגעשפּרונגען פון די בּעטלעך, האָבּן אָנגעטאָן זייערע נײַע הילצערנע שיך, זיך געזעצט אויף די טרעפּלעך פון גאַניקל, און די מאַמע האָט זײי דערלאַנגט שיסעלעך מילך מיט בּרויט צום פרישטיק.

בּאַלד איז דער זיידע געקומען, די מאַמע האָט זיך מיט זײ צע* קושט און אָנגעזאָגט:

-- פאָלגט דעם זיידן און פאַלט ניט אַרײַן אין װאַסער.

דער זיידע איז אַװעק מיטן צװילינג מיט דעם בּרײטן װעב לענג אויס דעם קאַנאל,

וייער הויז איז דאָך געשטאַנען ניט װײַט פון קאַנאַל, דער פאָטער איז געווען א גערטנירער, לאַנגע בּייטן מיט קרויט, בּוריקעפ א ציבּעלע האָבּן פאַרנומען אַ גאַנץ פעלד לעבּן װעג,

דער זיידע האָט געװזינט אין אַ גרויסער שטאָט װײַט פון דעם צװוילינגט הײַזל. אַ װוּנדער, אַז מיר זעען אים דאָ הײַנט, ער איז דאָך אַלע טאָג פאַרנומען פון גאָר פרי: ער פירט פונאַנדער מילך אין אַ קליין וועגעלע איבּער דער שפאָט.

קיט און קעט טראָגן ביידע דעם קערבּל מיטן פרישטיק, און אַלע דוײַ זײַנען זײער גליקלעך.

זיי זײַנען לאַנג געגאַנגען לענגאויס דעם קאַנאַל דערנאָך האָבּן זי זיך פאַרקירעװעט אויף לינקס, און זײַנען אַװעק מיט דער סטמעזשקעלע, װאָס שנײַדט דורך די גרינע פעלדעףּ און פירט צו אַ היגל,. דאָס איז אָבּער ניט געווען קיין אמתער היגל: אין האָלאַנד זײַנען ניטאָ קיין היגלען און ניט קיין בּערג. דאָס איז געװען אַן אָנגע* שאָטענע װאַנט, אַ װאַנט פון ערד, א הויכע, נאָך העכער װי אַ הויזי די זײַטן אירע זײַנען געװען גענייגטע- אַזאַ װאַנט הײסט אַ דאַמבע. אַזױנע װענט אָדער דאַמבּעס ציען זיך בּײַם בּרעג פון ים אין גאַנץ האָלאַנד, ווען די דאַמבּעס װאָלטן ניט געווען, װאָלט דער ים פאַרגאָטן דאָס גאַנצע לאַנד,

דער זיידע און דער צווילינג האָבּן זיך אויפגעהויבּן אויף דער דאַמבּע. דאָ האָבּן זי זיך צוגעזעצט אַ װײַלע אָפּרוען און אַ קוק טאָן אויפן גרינעם בּלויען ים, דער זײדע האָט זיך געזעצט אין מיטן. קיט און קעט פון די זײַטן. די קערבּלעך לעבּן זיך.

יה

אויפן ים איז פּאַמעלעך געשװומען אַ דאַמפער, פון זײַן קוימען שאָט זיך געצויגן אַ געדיכטער רויך.

-- װוּהין גײען די דאַמפערט, זײידע!--האָט קיט געפרעגט,

-- אין אַמעריקע, אין ענגלאַנד, אין כינע, אין אַלע איבּעריקע לענדער,--האָט געענטפערט דער זיידע.

-- נאָך װאָס! -- האָט געפרעגט קעט,

זי פלעגט אַלע מאָל פרעגן נאָך װאָס' אָדער ,פאַרװאָס', און אַז זי פלעגט ניט פרעגן, פלעגט דאָס טאָן קיט,

-- די דאַמפערס נעמען פלאַקס און לײַװנט פון אונדוערע האָלעג= דישע פאַבּריקן און פירן עס אין אַנדערע לענדער. און דאָרטן נייט מען פון דעם לײַװנט װעש פאר ינגלעך און פאַר מיידלעך, -- האָט דער= קלערט דער זיידע.

-- און נאָך װאָס! - האָט געפר עגט קיט,

-- די דאַמפערס נעמען נאָך קעז, הערינג, פּוטער, ציבּעלעך פון בּלומען און אונדז בּרענגען זײ פון אַנדערע לענדער, װאָס הינטערן ים, פלייש, ווייץ און אַנדערע סחורות,

-- ווען איך װעל אויסװאקסן, װעל איך זײַן אַ קאַפּיטאַן, -- האָט געזאָגט קיט.

-- און איך אויך האָט זיך אַרױסגעכאַפּט קעט. -- מייזדלעך קענען ניט זײַן קיין קאַפּיטאַנען, האָט אָפּגעענטפערט קיט.

זי זײַנען אַראָפּ פון דאַמבּע אויפן נידעריקן זאַמדיקן בּרעג און זײַנען ארויף אויף-א קליינעם בּריקל, װאָס האָט ויך מיט איין בּרעג ארויסגערוקט אין ים, דער זיידע האָט זיך געזעצט אויפן סאַמע בּרעג, און זײַנע פיס אין די הילצערנע שיך זײַנען געהאַנגען איבּערן װאַסער. דעם צווילינג האָט דער זיידע אַװעקגעזעצט װײַטער פוֹן בּרעג.

זי זײַנען געזעסן גאָר שטיל. זי זון האָט זיך געהױיבּן אַלץ העכער און העכער, און אויפן בּריקל איז געװאָרן אַלץ הייסער, אַ פליג האָט געקיצלט מיט אירע פיסלעך קעטס נאָז, און דאָס קינד האָט גענומען ניסן, דערבּײ איז איינע פון אירע נײַע שיך אַראָפּגעפאַלן פון פוס אין װאַסער אַרײַן.

-- אוי! האָט אויסגעשריען קיט, און מיטאַמאָל איז שוין קיט אין װאַסער, זיך אַ פּלוסקע געטאָן װי א גרויסער פיש, מע האָט זיך אַמילו ניט בּאַוויזן אַרומצוזען װי דאָס האָט פּאַסירט.

לענּן בּריקל איו דער ים געװען פלאַך, און דער זײדע האָט :אַרױסגעצוגן דעם יינגל פון װאַטער, עס איז אים געװוען קאַלט, און

+= 5 =

-שם ם האָט - בי אים געקלאַפּט / א צאָן א א צאָן, אוו װאַסער. האָט| ט זי אי יע פון די אויגן, פון די האָר, פון די אויערן, - בי

| קעט האָט אים אַרומגענומען, - | -- אַך, קיט! װי גוט דאָס איז, אַז דו האָסט זיך ניט דערטרונקען. - - די מאַמע האָט דאָך דיר אָנגעזאָגט, דו זאָלסט ניט אַרײַנפאַלן אין װאַ= = סער--האָט קעט גערעדט צום בּרודער,

-- דו בּיסט שולדיק,--האָט קיט גיז אָפּגעענטפערט,--צוליבּ דעם!. נײַעם שוך בּין איך אַרײַנגעפאַלן אין װאַסער! װוּ איז ער דײַן נעעף" - שוך}

-- נו, און װוּ זײַנען דײַנע שיך! האָט קעט זיך אָפּגערוכן.

און װוּ זײַנען זיי טאַקע אַהינגעקומען די שיך }

קעטס שוך איז שׁוֹין אַװעק װײַט, ער איז געשװוּמען װי אַ קליין" - שיפל, קיין אַמעריקע. און קיטס בּיידע שיך האָכּן זיך נאָך אַלץ גע= װיגט אויף די כװאַליעס לעבּן סאַמע בּריקל. -- אוי, אוי, האָט, נעבּער,. געשריען קעט, אָבּער דער שוך איז געשװוּמען אַלץ װײַטער און װײַטער. קיטס שיך האָט דער זיידע אַרױסגעפאַנגען פון ים מיט זײַן לאַנגן שטעקן, קעט האָט אױיסגעטאָן דעם צװוייטן שוך און בּיידע זאָקן,. | קיטן האָט דער זיידע אױיסגעטאָן נאַקעט און האָט אים אינגעגראָבּו בּיזן האַלדז אין װאַרעמען ריינעם זאַמד אויפן בּרעג פון ים. דערנאָך | האָט עו אַרײַנגעשטעלט אין ים צוויי שטעקנס, האָט אָנגעצויגן צזישן זײ אַ שטריקל און האָט אויפגעהאַנגען אויסטריקענען קעטס זאַכן, אוך קעט האָט אויסגעשטעלט טריקענען דרײַ הילצערנע שיך, | דערנאָך האָט מען זיך גענומען פאַרן פרישטיק, זי האָבּן געגעסן

פּוטער מיט בּרויט, פאַרטרונקען מיט מילך און האָבּן פאַרבּיסן

מיט אַ פּאָר רעדיסקעס פון פאָטערס גאָרטן, אַלץ איז געװען אַ בּיסל צעמישט מיט זאַמד, אָבּער ס'מאַכט ניט אויס, ס'איז געװען זײעף' געשמאַק, נאָכן פרישטיק האָט מען זיך געשפּילט,

קיט איז דאָך. געװען פאַרשאָטן מיט זאַמד, האָט ער זיך ניט: געקענט רירן, קעט האָט אים צוגעטראָגן שטיינדלעך און מושלען, און ער האָט אויפגעבּויט א דאַמבּע, און קעט האָט דערבּײַ דורכגעגראָבּן אַ קאַנאַל. דערנאָך האָט מען אויסגעמאַכט בּאַבּקעלעך פון זאַמד און זֵיי' געבּאַקן אויפן זון, | אַזױ האָבּן זיך די קינדער געשפּילט, בּיז װאַנען פון דאַמבּע האָט'

גענוֹמען לייגן אויפן זאַמד לאַנגע שאָטנס, דער זײידע האָט געזאָגט..

אַז ס'איז צײַט צו גײן אַהײם,

קעטס זאַכן זײַנען נאָך ניט געווען אינגאַנצן טרוקן, אָבּער דער" - זײידע האָט אים געהאָלפן זיך אָנטאָן, און מען איז געגאַנגען אַהיים;

ק = ידע דורך ד דער דאַמבּע, דורכן" פעלד און מיט דעם װעג לענג נג אויס - דעם קאַנאַל,. קעט איז געװען באָרװעס, איר איינציקן שוך האָט 2 | = געטראָגן אין האַנט, : | = דער וועג האָט אויסגעזען װי אַ געלער בּאַנד, װאָס ציט זיף דורך 2 אַ גרינעם פעלד, די קינדער זײַנען געגאַגנען לאַנגזאַם, זי זײַנען : געװען מיד, און ס'האָט זיך געװאָלט שלאָפן, 1 קיט האָט דערזען פון װײַטן זייער הויז, און קעט האָט בּאַלל דערקענט די מאַמען, זי איז געשטאַנען לעבּן טויער, דער זיידע האָט, װײַזט אויס, דערציילט דער פרוי װעדדער, װאָס - מיטן צווילינג האָט זיך געטראָפן בּײַם ים. זי האָט געלײגט בּיידן ‏ שלאָפן, געכאַפּט קיטס װעש, בּאַמערקט, אַז ס'איז נאַסלעך, זיך אָבּעױ / גאָרניט געװוּנדערט און קיין זאך ניט געפרעגט, מערנישט צו קעטן. האָט זי געזאָגט: -- מאָרגן װעלן מיר אַרײַנגײן צום שוסטער, און ער װעט דיר מאַכן אַ צװוייטן שוך, יו קיט און קעט האָבּן אַרומגענומען די מאַמען, האָנּן איר געזאָגט; - א גוטע נאַכט" און זײַנען אַזוי גיך אײַנגעשלאָפן, אַז איך װאָלט אַטיק ' (ניט בּאַװיזן א פּינטל צו טאָן מיטן אויג. |

מיטן פאָטער אויפן מאַרק,

אײנמאָל נאָך מיטאָג האָכּן קיט און קעט זיך געשפּילט לעבן גאַניקל פון קיך, די מוטער איז געזעסן דערבּײַ אויף אַ בּענקל. זי האָט - געשניטן ציבּעלע צום אָװנטבּרױיט. בּיז אָװונט איז נאָך געווען פיל צײַט, אָבּער פרוי װעדער טוט אָפּ אַלץ װאָס פריער.

קיט און קעט האָבּן געלערנט שווימען זײערע ענטלעך אין אַ צעבּער מיט װאַסעו, די ענטלעך האָבּן געגאַגערט, װען קיט האָט זײ גענומען אין די הענט און געזעצט אין צעבּער אַרײַן,

-- טו דאָס ניט! -- האָט זיך געבּעטן קעט--די ענטלעך וילן ניט שװוימען, דיר איז דאָך אויך געווען שלעכט, ווען דו בּיסט אַרײַנגעפאַלן אין װאַסער,

-- איך בּין דאָך ניט קיין ענטל -- האָט קיט געענטפערט.

-- אָבֶּער די ענטלעך װילן צו זייער מאַמען, לאָמיר בּעסער גיין אויפן גאָרטן העלפן דעם פאָטער אָנלאָדן דאָס שיפל, װאָס ער פירט אויפן מאַרק.

-- גוט! -- רופט זיך אָפּ קיט -- מאַמע, מע קעןּ

-- יאָ--זאָגט פרוי װעדער -- בּעט דעם פאָטער, ער זאָל אײַך אויך מיטנעמען אויפן מאַרק, זאָגט אים, אַז איך האָבּ אײַך געשיקט בעטן ועגן דעם.

-- גוט, גוט! -- ענטפערן שוין בּיידע און לויפן אויף גיך צום גאָרטן אין זייערע הילצערנע שיך,

דער פּאָטער נעמט אַראָפּ פון :די בּײיטן גרויסע קעפּ קרויט, ער שטעלט זיך אָפּ אויף א װײַלע און פאַררויכערט אַ א ליולקע. :

דער צווילינג לויפט צו צו אים.

-- טאַטע! -- שרײַען בּיידע אין איין קול:--מע קען מיטפאָרן אויפן - מאַרק? די מאַמע זאָגט, מיר זאָלן דיך בּעטן אונדז מיטנעמען

דעו פאָטער פאַרציט זיך פון זײַן ליולקע און שװײַגט,

-- מיר װעלן דיר העלפן אָנלאָזן דאָס שיפל--זאָגט קיט,

-- און מיר װעלן בּיידע פאָלגן--כאַפּט זיך אַרױס קעט.

-- גוט -- זאָגט סוף-כּל-סוף דער פאָטער -- מיר װעלן זען, װי איר אַרבּעט! מאָרגן פרי װעל איך נאָך זען, אָבּער איר מוזט זיך לײגן - פרי שלאָפז,. װײַל אוב איר פאָרט מאָרגן מיט מיר, װעט איף

דאַרפן זײער פרי אויפשטיין, נו, און איצט נעמט די קרויט און שלעפּט - צום שיפל. / ה-י דער פאָטער װעדער האָט זיך װידער גענומען צו דער אַרבּעט. קיט און קעט זײַנען צוגעלאָפפן צו דער קופּע קרויט. קעט האָט גע* נומען איין קאָפּ, און קיט--צװיי. ער האָט געװאָלט װײַזן, סאַר אַ שטאַר* לער ער איז. -- װוען דער פאָטער זאָנט; איך װעל זען", װעט ער אונדז שוין מיטנעמען, אַלע מאָל ענטפערט ער אַזוֹי -- האָט קעט געזאָגט צום בּרודער, איר װוּנדעבט זיך אֶפשָׁר, װאָס דער צווילינג קלײַבּט זיך צו פאָרן אויפן מאַרק אין אַ שיפל! אין האָלאַנד זײַנען פאַראַן אַ פולע קאַנאַלן, וי אָמֶתע װאַסערװעגן שנײַדן זי דורך די פעלדער אין אַלע ריכטונגען. די קליינע קאַנאַלן פאַלן אַרײַן אין גרויסע, און די גרויסע פליסן אין יִם אַרײַן, אַזױ איז אין גאַנץ האָלאַנד. דערפאַר פירן די האָלענדישע פּויערים זײער? גריגס צום מאַרק אין שיפלעך איבּער די קאַנאַלן. אין האָלאַנד זײַנען אַפילו אין די שטעט אויך דאָ קאַנאַלן, אַזױ װי גאַסן שנײדן זי דורך די שטעט, און עס פאָרן אויף זי שיפלעך װי אויף אונדזערע גאַסן אױטאָס און פירן. דער צווילינג און זײיע- פאָטער האָבּן אַ צײַט געאַױבּעט. זי האָבּן געװאַשן די גרינסי, געלײגט אין קערבּ און געטראָגן אין שיפל. דאָס אַלטע שיפל האָט זיך בּיז אױבּן אָנגעפילט מיט קרויט, ציבּעלע, בּוײ ריקעס, מערן און אַנדערע געשמאַקע זאַכן, ס'האָט שוין גענומען װערן פינצטער, װען קיט אוֹן קעט זײַנען אַװעק אַהײם, די מאַמע האָט אָנגעגרײט פאַר זײ מילכזופ. זײ האָנּן דאָס זײַער ליב איי האָבּן אויפגעגעסן צו דרײַ שיסלען. דערגאָך האָט זי די מאַמע געלײגט שלאָפן. זייער בּעטל האָט זיך געפונען אין װאַנט. און האָט אויגעזען װי אַ שאַפע.

אויף מאָרגן האָט די מוטער אויפגעװעקט דעם צווילינג גאַנץ פרי: {===--די זון איז שוין אױיפגעשטאַנען, שטייט אויף, קיט און קעט, אויבּ איר װוילט פאָרן מיטן פאָטער! .- די קינדער זײַנען אין איין מינוט אַרױסגעשפּרונגען פון בּעט װי צװויי גומענע פּילקעס, זײ האָבּן אויף גיך אָפּגעגעסן און זײַנען אַװעקגעלאָפן צום שיפל. דער פאָטער איז דאָ שוין געװען, ער האָט זי געהאָלפן אַרײַג. | קריכן אין שיפל, האָט זײ אַװעקגעזעצט אויף אַ בּענקל און געהײסן

זיצן רויק, דערנאָך איז ער אַלײן אַרײַנגעשפּרונגען אין שיפל אוך / האָט עס מיט א שטאַנג אָפּנעשטופּט פון בּרעג. פרוי װעדער איז געשטאַנען אויפן בּרעג און {זאָט געקוקט, װי זי פאָרן, יה קיט און קעט האָבּן דעם גאַנצן װועג געקוקט אויף די בּרעגעס פון קאַנאָל, ס'איז נאָך געװען גאָר פרי, אויפן גראָז האָבּן געבּלישטשעט טראָפּנס טוי. אויף די לאָנקעס האָבּן געאַרבּעט פּוערים,

די דעכער פון די הײַזלעך האָבּן געגלאַנצט אויף דער פרימאָרגנ= זון, זי זײַנען געװען פון רויטע דאַכעװקעט, די קינדער האָבּן אויך געזען אַ פולע ווינטמילן, װאָס האָבן אָפּגעװאָרפן אויף די פעלדער לאַנגע שװאַרצע שאָטנס. בּלאָינקע בּלימעלעך האָבּן געשאָקלט מיט די קעפּלעך אויף פּלאַקספעלדער.

דער צווילינג האָט אַפִילו אין איין אָרט דערזען אַ בּושל. אין שנאָבּל האָט ער געהאַלטן אַ פראָש. ער איז געפליגן צו אַ דאַך, װאָס איז געװען בּאַװאַקטן מיט אַ גרינעם מאָך, דאָרטן איז געװען זײַן נעסט,

עטלעכע מאָל איז דאָס שיפל דורכגעשװוּמען אונטער בּריקן און אַ פּאָר מאָל אַזױ נאָענט צו די הײַזלעך אויפן בּרעג, אַז קיט און קעט האָבּן געזען די װײַסע פאָרהענגלעך, די װאַזאָנעס אויף די פענצטער. אין איין הויז איז די פאַמיליע געזעסן בּײַם פרישטיק, און די קינדער האָבּן געמאַכט מיט די הענט צו קיטן און קעטן.

זי האָבּן אָנגעטראָכּן גאָך אַזױנע שיפלעך װי זײערע, אָנגעלאָדענע מיט גרינסן און בּלומען, אַלע זײַנען געשװומען אין שטאָט אַרײַן. מערנישט קיין צווייטן צווילינג האָבּן זי אויף קיין שיפל ניט געזען.

ווען זי זײַנען ארײַנגעפאָרן אין שטאָט, זײַנען שוין אין קאַנאַל געװען זײער פיל שימלעך, מע האָט הילכיק גערעדט און זיך איבּער- געשריען, קיט און קעט האָבּן זיך ניט געקענט אָנקוקן אויף אַ גאַנץ גרויסן בּאָט מיט אַ קאַיוטע און אַן אייבּערדעק--אַ שװוימענדיק הויז. אָ, װאָלטן זי געװאָלט װוינען אין אַזאַ הויז, שווימען פון שטאָט צו שטאָט און אַלץ זען נײַע ערטער! און אין שוֹל װאָלט מען אויך גאָר נישט געדאַרפט גײין... :

דער פּאָטער האָט זײי געהייסן שװײַגן און זיצן גאָר רויִק.

פון בּיידע זײַטן קאַנאַל האָבּן זיך געצויגן לאַנגע שורות הײַזער. אויף די טראָטואַרן זײַנען אַרומגעגאַנגען מטנטשן און האָבּן געקלאַפט מיט זײערע הילצערגע שיך,

-?10 -

8 { 4

דער מאַרק איז געװוען אין מיטז שטאָט אויף אַן אָפענעם פּ?אַץן אָרום און אַרום זײַנען געװען בּײַדלעך און טישלעך, אויף זײ זײַנעך געלעגן גאַנצע בּערג גרינסן און אַנדערע זאַכן,

קיט און קעט האָבּן געהאָלפן דעם פאָטער אויסלאָדן דאָס שיפל. דערנאָך האָבּן זי זיך געועצט אויף אַן איבּערגעקערטן לײידיקן קאַסטן. זײ האָבּן שוין געװאָלט עסן,. דער פאָטער האָט זי געגעבּן צו גרויסע פּענעצן בּרויט מיט קעז, זי האָבּן געקײַט און געקוקט, װאָס עס טוט זיר אויפן מאַרק. דאָ זײַנען געוען אַזױ פיל מענטשן, איבּערהויפּט פרויען מיט קערבּלעך אין די הענט. אין פרוי, אַ דיקע, מיט גאָף אַ גרויסן קאָרבּ, האָט זיך אַפילו אָפּנעשטעלט רײידן מיט ק"טן און קעטן, זי האָט גלײַך געזען, אַז זֵיי זײַגען אַ צווילינג, זי האָבּן איר דערציילט, אַז זי איז שוין געװאָרן פינף יאָר, אַז מע װעט זי רופן קריסטאָפאָר און קאַטרינאַ, װען זי װעלן אויסװאַקסן,. געקומען זײַנען זײ אַהער מיט זײער פאָטער, זיי העלפן אים פארקויפן גרינס,

די פרוי האָט געהייסן פרוי װאַנדערקל ט,

-- פאַרקויפט מיר אַ קאָפּ קרויט און צ'., ציבּעלעס--האָט זי געזאָגט צום צווילינג,

פאָטער װעדער איז געווען זיער צופרידן, זײַנע אויגן האָבּן גע= שטראלט און פון דער ליולקע האָט ער אַרױסגעלאָון א געדיכטן װאָלקן רוֹיך.

קיט האָט דערלאַנגט דער פרוי אַ קאָפּ קרויט,

-- און דו גיבּ צען ציבּעלעך--האָט קיט געזאָגט צו זײַן שוװועסטערל,

מע מוז זאָגן דעם אֲמָת, אַז קיט האָט מוֹרָא געהאַט, אַז ער װעט ניט קענען ריכטיק אָפּצײלן צען ציבּעלעך; דערפאַר האָט ער געהייסן, קעט זאָל דאָס טאָן.

אָבּער קעט האָט זיך גאָרניט פאַרטראַכט, זי האָט גענומען אַ הויפן ציבּעלעך, דערלאַנגט דער פרוי װאַנדערקלאָט און געפרעגט;

-- דאָס איז צען} |

פרוי װאנדערקלאָט האָט איבּערגעצײילט, עס זײַנען געװען עלף ציבּעלעך. האָט זי איינע אַװעקגעגעבּן צוריק. דערנאָך האָט זי בּאַצאָלט קעטן פֿאַר די ציבּעלע און קיטן פאַר די קרויט,

-נו, קיט און קעט--האָט אין אַ װײַלע אָרום געזאָגט דער פאָטער-- אוב אײַך װוילט זיך עסן, גייט צו צו פרוי װאַנדערקלאָטט קרעמעלע. זי פאַרקויפט אַלערלײ גוטע זאַכן, |

-- אַך! -- האָבּן אויסגעשריען קיט און קעט - מיר זײַנען אַז הונגעריק! מיר קענען שוין גיין צו איר

-

= 11 -

נין--האָט דער פאָטער געענטפערט -- איר דאַרפט נאָך אַרבּעטן אַ בּיסל. | | די קינדער האָבּן נאָך לאַנג געהאָלפן דעם פאָטער. זי האָבּן זיך אויסגעלערנט ציילן ּיז צען און זיך דערװוסט נאָך אַפולע נוצלעכע זאַכן,. דצן האָט זי דער פאָטער געגעבּן דאָס געלט, װאָס זײ האָבּן בּאַקומען פאַר די קרויט און די ציבּעלע, און האָט זיי דערלױיבּט צו גין אויפן מאַרק און זיך עפּעס קויפן.

קיט און קעט האָבּן זיך גענומען פאַר די הענט און זײַנען אַװעק. האַלטנדיק אין דער צװײטער האַנט דאָס קליינגעלט, װאָס דער פאָטער האָט זיי געגעבּן.

אויפן מאָרק האָבֹּן זי געזען אַ פולע אינטערעסאַנטע זאַכן; גאַנצע בּערג בּלומען און שטײַגעלעך, װוּ עס האָבּן הילכיק געזונגען פייגעלך. אין איין שטײַגעלע זײַנען געועסן אויף איין שטננגעלע פינף קלײ- נינקע פייגעלעך,

-- קיט ! -- האָט זיך אָפּגערוכן קעט--לאָמיױ קויפן די פייגעלעך,

זי האָבּן אָבּער געקאָסט צו טײַער,

זֵיי האָבּן געזצן שטײַגלעך מיט ענטלעך, טישלעך מיט פלייש פיש, פורן מיט האָלץ און טאָרף, אַלץ אַזױנע זאַכן, װאָס זײ דאַרפן ניט, אָבּער בּאַלד האָבּן זי דערזען די דיקע פרוי װאַנדערקלאָט. זי האָט שוין פון װײַטן גענומען שמייכלען. צו זײי. אויף איר טישל זײַנען געווען קיכלעך. פּוטערקיכלעך, שאָקאָלאַד און נאָך אַזױנע גע= שמאַקט זאַכן, דער צװוילינג האָט איר דערלאנגט דאָס געלט, מער פון אלץ האָט זיך קיטן און קעטן געװאָלט קויפן אַ פּאָפּקע פון לעקעך, װאָס די אייגעלעך זײַנען בּײ איר געװען פון ראָזינקעס.

-- וויפיל קאָסט די פאָפּקע? האָט קעט געפרעגט--צוויי סענטז

-- ניין, האָט געענטפערט פרוי װאַנדערקלאָט - אַ פּאָפּקע קאָסט איין סענט.

די קינדער האָבּן זיך פאַרטראַכט. זײ האָבּן צװײ סענט. זײ האָבּן נאָך דערװײַלע ניט געזען ניט איין זאַך, װאָס זאָל קאָסטן צוויי סענט, אָבּער קיט האָט זיך בּאַלד געכאַפּט, אַז אויבּ א פּאָפקע קאָסט איין סענט, קענען זי פאַר צװײ סענט קויפן צוויי פּאָפּקעס.

-- קיט! אױיבּ דו װעסט קױפן פאַר דײַנע צװײ סענט צווי פּאָטקעס, איז װאָס װעט זײַן מיט מײַנע צוויי סענט! - האָט קעט גע= פרעגט.

װײסט װאָס, האָט קיט געענטפערט: -- קויף דו צװיי פּאָפּקעס

- 12 = |

און איך װעל אויך קייפן צװײ פּאָפּקעס, װעסטו אײן פּאָפּקע געבּן דער מאַמען, און איך װעל געבּן דעם טאטן .

קעט האָט זיך זייער דערפרייט און זי האָט געואָגט:

-- פרוי װאַנדערקלאָט, גיט מיר איין פּאָפּקע פאַו' מיר און איינע פאַר דער מאַמען, איינע פאַר קעטן און אײינע פאָרן טאַטן,

פרוי װאַנדערקלאָט האָט זיי געגעבּן -פיר פּאָפּקעס און נאָך איינע. זי האָבּן זיך זײער דערפרייט, גלײַך גענומען עסן די פינפטע פּאָפּקע און זײַנען אַװעקגעלאָפן צום פאָטער. ער האָט שוין בּאַװיזן צו פאַר* קויפן גאָר די גרינס און װאָט זיך געקליבּן צו פאָרן אַהײם.

דער צװוילינג האָט געראָלפן צוטראָגן די ליײידיקע קערבּ צום שיפל. דערנאָך האָבּן זיי זיך געזעצט אויף איין בּענקעלע און האָבּן פעסט געהאַלטן זייערע פּאָפּקעס. די לעקעכלעך זײַנען געװאָרן װײך. און קלעפּיק.

דאָס שיפל איז איצט געװען גרינגער, און דערפאַר זײַנען זײ געפאָרז גיכער,

די מוטער האָט שוין געװאַרט אויף זי לעבּן טויער פון זײער ה ײַזל.

מע האָט זיך געזעצט צום טיש עסן מיטאָג. די קינדער האָנּן אַװעקגעלײגט אין רעכטן מיט זייערע פּאָפּקעס, און קיט האָט געזאָגט:

-- איין פּאָפּקע איז פֿאַר מיר, אײינע--פאַר קעטן; איינע פאַר דיר, מאַמע, און איינע פאַר דיר, טאַטע!

-- מאַמע -- האָט זיך אָפּגערופן קעט -- דו װײסט, קיט איז אַזאַ קלוגער! דאָט האָט ער אַלײן בּאַרעכנט, װיכיל פּאָפּקעס מיר קענען קויפן פאַר אונדזער געלט,

-- גוט, האָט די מאַמע געזאָגט:--אַז קיט װעט אױיסװאַקסן, װעט ער אַלע מאָל פאָרן מיטן טאַטן אופֿן מאַרק.

-- איך אויך !-האָט זיך געבּעטן קעט, |

-- ניין - האָט די מאַמע געענטפערט - דו װעסט מיר העלפן אַרבּעטן אין הויז,

אַ טאָג מיט דער מאַמען.

אויף מאָרגן נאָך דעם, װי די קינדער זײַנען געפאָרן אויפן מאַרק מיטן פאָטער. האָט כרוי עדער געזאָגט;

- אָ, איז דאָס נעכטן געווען אַ לאַנגער טאָג, אַז איר זײַט ניט צעװען אין דער היים !

קעט האָט צרומגענומען די מאַמען.

-- הײַנט װעלן מיר זײַן דעם גאַנצן טאָג מיט דיר, מאַמינקע -- האָט קעט געזאָגט- צָמָת, קיט?

-- יאָ - האָט קיט געענטפערט און האָט אויך אַרומגענומען די -מאַמען,

-- און מיר װעלן דיר העלפן אַזױ, װי מיר האָבּן געהאָלכן דעם פאָטער ! -- האָבּן בּײדע אויסגעשריען,

- אָט דאָס איז גוט! -- האָט די מאַמע געזאָגט: -- הײַנט קומט יצו אונדז די בּאָבּע, און איך װיל אײַך גוט אויסװאַשן און צוקלײַבּן 1: שטובּ פאר איר. דערװײַלע גי איך אויף דער לאָנקע מעלקן די קי, קומט מיט, װעט איר אָפּטרײַבּן די פליגן פון דער בֹּהֵמָה.

פרוי װעדער האָט מיטגענומען אַ לײידיקן עמער און אַ קופּערנעם קרוג. קעט האָט מיטגעטראָגן אַ קליין עמערל, און קיט האָט געהאַלטן עטלעכע צװײַגן אויף צו טרײַבּן די פליגן,

זי האָבּן געדאַרפט גײן אויף דער אַנדער זײַט פון קאַנאֵל איבּער א קליינעם בּריקל אָן פּאַרענצעס.

-- אוי, מאַמע, האָבּ איך מוֹרָא! - האָט קעט געזאָגט קוקנדיק אויפן װאַסער,

קיס האָס ניט מוָרא געהאַט, ער איז געגאַנגען פאָרױס, נאָך אים-- קעט, און פון הינטן -- די מאַמע, :

-- אַז איך װעל זײַן אַ גרויסער, װעל אי זיך אָנשפּאַרן אויף אַ שטעקן און על אַריבּערשפּריגגען איבּער דעם קאַנאֵל - האָט זיך קיט באַרימט,

-- סאר אַ כװאַט דו בּיסט! - האָ? זיך אָפּנערופן קעט.-- איך בּין ניס אַזאַ. איך װאָלט מוּרָא געהאַט. די שי זאָלן ניט אַרײַנפאַלן אין װאַטער,

- 14 =

- = אויף דער לאַנקע האָט שוין די קו געװאַרט אויף זײ. די מאַמע - - האָט זיך געזעצט אויף אַ קליין בענקעלע, און דער צווילינג האָט גע= פאָכעט מיט די צװײַגן און געשריען אויף די פליגן;

=+ קיש, קיש!.. :

די קו האָט זיך אָנגעגעסן מיט זאַפּטיקע גראָז, און די מאַמע האָט אָנגעמאָלקן אַ פולע מילך אין גרויסן עמער, אין קרוי און אין קליינעם עמערל,

-- אַזױ פיל מילך! - האָט די מאַמע געזאָגט - מיר װעלן שוין קענען מטכן קעז און פּוטער. אָ, אין ערגעץ גיבּן די קי ניט אַזױי פיל מילך װי בּײַ אונדז אין האָלאַנד,

-- מאַמע, מיר װעלן דיר העלפן אױיסשלאָגן פּוטער! -- האָט זיך

געבּעטן דער צווילינג,

| -- יאָ, האָט די מאַמע געענטפערט -- אוב איר װעט נאָר װעלן גוט אַרבּעטן,

אױסגעמאָלקן די קו, האָט די מאַמע גענומען דעם פולן עמער מיטן קרוג, קיט האָט געטראָגן דאָס עמערל, און מע איז געגאַנגען אַהיים,

אויפן װעג האָבּן זײ דערזען אַפֹּאָר גענדז מיט זעקס קלײנע גענדזעלעך,

איינע איז געווען זייער אַלטע גאַנדז, װאָס איז פאַרפאַלן געװאָרן, זי האָט בּאַהאַלטן אירע אייער און האָט אױיסגעבּויט זעקס גענדזעלעך, איצט האָט זי געפירט אירע קינדערלעך שווימען אויפן קאַנאַל,

-- קיט - האָט די מאַמע געזאָגט: -- גיכער טרײַבּ זי אַהײם, לאָז זײ ניט צו צום װאַסער,

קיט איז דרײיסט געלאָפן אַנטקעגן די גענדז, קעט - נאָך אים.

די אַלטע גאַנז האָט זיך געשראָקן פאַר אירע קינדערלעך. זי האָט גענומען בּײז גאַגערן, האָט פונאַנדערגעלאָזן די פליגלען און מיט אָן אָפענעם שנאָבּל זיך געװאָרפן אויף די קינדער,

אוי, הּאָט זיך קעט דערשראָקן! זי האָט זיך אָפּגעשטעלט אַזױי חי אַ פאַרשטיינערטע און אָנגעהױיבּן שרײַען,

קיט האָט זיך אויך דערשראָקן, ער האָט געפאָכעט מיט די צװײַגן און געשריען: -- קיש, קיש!

פרוי װעדער איז צוגעגאַנגען צו די גענדז פון הינטן און האָט זי גענומען טרײַבּן מיט איר פאַרטוך,. די גענדז מיט די גענדוע- לעך האָבּן זיך פאַרקירעװעט און געמוזט גיין צום הויז. זײ האָבּן נאָר אַלץ בּייז געגאַגערט,

= 15 -

די גענדז מיט די גענדזעלעך האָט מען אַרײַנגעלאָזן אין אַ שטעלפל. די פרישט מילך האָט מען דערװײַלע אַראָפּגעטראָגן אין קעלער, דער. נאָך האָט די מאַמע גענומען די קאַלאַטײַקע, גוט אויסגץבּריט זי מִיט קאָכעדיקן װאַסער, אָנגעגאָסן אין איר שמצַנט, צוגעדעקט מיטן דעקל, װאָס אין מיטן האָט עס געהאָט אַ רונדע לעכלן אין לעכל האָט זי עַרײַנגעשטעלט אַ גלאַטן שטעקל. |

-- נו, קיט און קעט, איצט קענט איר אױיסשלאָגן פּוטער. לאָמיר זען, בי װעמען װעט אַרויסקומען גיכער און בּעסער - האָט די מאַמע געזאָגט,

קעט האָט זיך דִי ערשטע גענומען פאַר דער אַרבּעט, און קִיט האָט זיך געזעצט װאַרטן אויף אַ קלײן בּענקעלע,

קעט האָט געדרייט אוֹן געקלאַפּט מיטן שטעקל, די שמאַנט האָט

זיך געפּלוסקעט, און פון לעכל זײַנען געפלויגן קליינע טראָפּעלעך, קעט האָט געהאָרעװעט, בִּין װאַנען די הענט האָבּן בּײַ איר גענומען וי טאָן,

דאַן האָט זיך קיט גענומען פאַר דער אַרבּעט, די שמאַנט האָט זיך געשלאָגן, און קײַן פּוטער איז נאָך אלץ ניט געװען,

קעט האָט װוידער איבּערגענומען בײַ איר בּרודערל די קאַלאַטײַק

-- פּוטער, פּוטערל בּאַװײַז זיך! -- האָט זי צוגעזונגען קלאַפּנדיק מיטן שטעקל,

ווען די מאַמע האָט אויפגעהויבּן דאָס דעקל, איז אין קאַלאַטײַקע טאַקע געלעגן א שטיק געלע פּוֹטער, זי האָט עס אַרוֹיסגענומען און די קינדער האָט זי אָנגענאָסן צו טעטעלעך פון דעם, װטס איז איבער- געבּליבּן אין קאַלאַטײַקע,

- איצט דטרף מען אויפראַמען די שטובּ--הװט פרוי ועדער געזאָגט,

זי האָט גוט צעקלאַפּט די פערענעס און די קישנס און פאַרבּעט די בּעטן, אָפּגעװישט דעם שטויב פון די מעבּל, קעט האָט געהאָלפן װוישן, און קיט האָט דערװײַלע אַרױיסגעטראָגן אויפן הויף די קוּפֿערנע טעפּ און די פאַנען. אַלע דרי האָבּו זי געשײַערט די כָּלִים מיט זאָמד. בּיז אַליץ האָט גענומען בּלאַנקען וי א שפיגל,

דערנאָך האָט מען זיר גענומען פארן קאַכן מֿיטאָג.

קיפ איז אַװעק אויפן גאָרטן נאָך קרויט, און קעט האָט דערװײַלע אײַנגעהײצט דעם אויוון.

דער אויװן איז געװען זייער אַ שײנער. ער האָט אויסגעזען װי אַ טיש אָדער אַ פּליטע און איז געװען אױיסגעלײגט פון הימלבלויע קאַכליעס. אויף די קאַכליעס זײַנען געווען אָנגעמאָלט שיפעלעך, איבּעױ דער פּליטע אין געװען א פּאַליצע מיט טעלער. פון דער פִּצְליצֶע

- 18 =

זײַנען אַראָפּגעהאַנגען עטלעכע קייטעלעך מיט האַקנס. אויפן קיף זײַנען געלעגן קוילן,. קעט האָט אַ בַּלאָז געטאָן מיט אַ בּלאָזאַק, און די קיילכעלעך האָבן אויפגעפלאַמט. אויף איינער פון די קײטעלעך איז געהאַנגען אַ קעסעלע, קעט האָט אָנגעגאָסן אין איִם װאַסער, די מאַמע האָט אַרײינגעלײגט אַהין קרויט און קאַרטאָפל, און דאָס װאַסער אין קעסעלע האָט אָנגעהױיבּן היימלעך צו קאָכן,

דערװײַלע האָט פרוי װעדער אויסגעװאַשן דעם פענצטער און די דילן; דערנאָך האָט זי ריין פאַרקערט דעם הויף אוֹן אַרײַנגערופן דעם טאַטן און די קינדער עסן,

-- טוט אויס די הילצערנע שיך און לאָזט זי אויפן גאַניקל -- האָט זי געזאָגט - איר זאָלט ניט אײַנטרעטן די ריינע דילן,

נאָך מיטאָג איז מען געגאננען בּטגעגענען די בּאָבּען. זי זײַנען דערגאַנגען כּמעט בּיז דער ששײט. פון װײַטן שוֹין האָנּן זי דערזען די בּאַבּען מיט אַ קערבּעלע אויף דער האַגֿט,

קיט און קעט האָבּן געפּרוװט טרעפן, װאָס אין קערבל איו געװען: האָניקלעקעך, צוקערקעט, געשמאַקע קיכבלעך מיט ראָוינקעס

קיט און קעט האָבּן ט בליק געטאָן אין קערפףל, בער זי האָבּן

קיין זד ניט געפעטן,

די בטכע הגָט געזאגט:

-- פאַרנאַכט צום טי װעל איך מײַר עפעס געבּן.

-- איך קעז זיך קוים אײַנהאלטן ניט צו בּעטן - האָט קעט אין דער שטיל געזאָגט צום בּרודער.

-- איך אויך! - האָט קיט שטיל געענטפערט,

קיט און קעט האָבּן געוויזן דער בּאַבֶען די גענדז מיט די גענדוע= לעף, און די מאַמע הנעט היר געוויון די כוטער, װאָס דער צווילינג האָט אויסגעשלאגן.

-- װוי ריין צײַ אײַך איז! װי עט בּלאַנקען די קופּעדנע כָּלים!--האָט די בַּאָבּע זיך געװונדערט,

-- דס האָבּן מיר קיט און קעט געהאַלפן--האָט די מאַמע בּאמערקט.

אֶפֹשֶר איז שוין צײַט צו פאַרזוכן דעם האָניקלעקעךר! - האָט די בּאָבַּע געזאָגט ?

דערװײַלע האָט די מאמע אויפגעלאכט טי און אָנגעגאָסן אין די שענסטע כינעזישע טעסעלעך, װאָס זי האָס געהאַט.

קיט אוֹן קעט האָבּן שוין מער ניט געקענט אויסהאטן. עס האָט זיך אַזױ געװאָלט פאַרזוכן דעם לעקעך! גוט װאָס די בּאָבּע האָט זײ דערלאַנגט איסטלעכן צו גרויטע שטיק :ר װען ניט, װאָלטן זײי שוין אַליין געבעטן,

= 17 -

נאָכן טי האָט די בּאָצַּע גענומען שטריקן, און די מאַמע שפּינען,

-- וויפיל שטיקער לײַװנט האָסטו שוין אָנגעגרײט פאַר קעטן!-- האָט די בּאָבּע געפרעגט.

-- איך האָבּ שוין פיר שטיקער -- האָט די מאַמע בּאַװיזן װײַסע לײַװונטן, איבּערגעבּונדענע מיט בּלויע בּענדעלעך.

-- דאָס איז אַלץ פאַר מיר ז -- האָט קעט געפרעגט, - = יאָ. -- האָט די מאַמע געזאָגט -- װוען דו װעסט דאַרפן תֲתונָהּ האָבּן, װעט שוין די שאַטע זײַן פוֹל מיט לײַװנט פֿאַר דיר,

-- און פאַר קיטן! -- האָט קעט געפרעגט.

-- פאַר קיטן ניט--האָט די בּאָבּע זיך צעלאַכט--ער װעט בּאַקומען פצװנט פון זײַן בֵּלֶה.

קיט און קעט זײַנען אַרױס אויפן הויף. זי האָבּן עפעס ניט גע- קענט פאַרשטיין, װאָס די מאַמע און די בּאבּע מײינען מיטן חַתוּנָה האָבּן,

-- דו װײסט װאָס, קיט! איך װיל גאָרניט חַתוֹנָה האָבּן -- האָט קעט געזאָגט צום בּרודער -- איך װעל בּעסער בּלײַבּן אין דער היים מיט דער מאַמען, מיטן טאַטן, מיט דיר און מיט אונדזערע גענדזעלען,

אָבּער װאָס װעט מען דאַן טאָן מיט דעם לײַװנט! - האָט קיט געפרעגט.

--ניין. איך מיין, אַז דו װעסט מוזן חַתונָה האָבּן--האָט ער צוגעגעבן,

קעט האָט אָנגעהױיבּן װײנען.

-- לאָמיר גײן פרעגן די מאַמען, איך ויל אויך ניט חתונה האָבּן-- האָט קיט געטרייסט די שװעסטער,

דער צװילינג איז אַרײַן אין שטובּ צו דער מאַמען און דער בּאָבּען.

-- מאַמע! מיר װילן ניט חתונה האָגּן! דערלױבּ, מיר זאָלן ניס חַתוּנָה האָבּן--האָבּן זײ גענומען שרײַען שוין פֿון דער װײַטן.

זי מאַמע האָט אַ פאַרװונדערטע געקוקט אויפן צװילינג,

-- גוט -- האָט זי געזאָגט -- איך זאָג אײַך צו, אַז איר װעט ניט חַתּוּנָה האָבן, בּיז װאַנען איר װעט ניט אױיסװאַקסן בּיז אָנדערהאַלבּן מעטער די הײך, און בּיז װאַנען מע װעט אײַך ניט נעמען רופן קריסטאָפאָר און קאַטרינאָ.

דער צוילינג האָט זיך בּאַרויַקט. זי זײַנען װידער אַרױס אויפן הויף און גענומען קאָרמענען די גענדזעלעך.

דערװײַל איז נאַכט געװאָרן, און זי האָבּן בּאַגלײט די בּאָבּען בּיזן צרעג,

ווען די מאַמע האָט זײ געלײגט שלאָפן, האָט קעט געפרעגט:

-- הײַנטיקער טאָג איז דיר שוין ניט אויסגעקומען אַזױ לאַנג װי נעכטיקער, מאַמינקע!

- 18 -

-- געװיס!--האָט פרוי װעדער געענטפערט -- איר האָט דאָך מיר מביידע אַזױי פיל געהאָלפן.

די מאַמע איז ארויס פאַרמאַכן די הינדעלעך,

-- קעט!-- האָט געזאָגט קיט: -- דו װײסט, אָן אוגדז װאָלטן זײ גאַרניט געקעגט אויסקומען, די מאַמע און דער טאַטע.

-- ניין, איך מיין,,,-- האָט קעט געענטפערט-און בּײַ דעם װאָרט איז זי אײַנגעשלאָפֿן, (

וי אַזױ דער צווילינג האָט פאַרבּראַכט זונטיק.

ס'איז געװען זנטיק, קיט און קענ האָבּן זיך אויפגעכאַפּט, זי האָבן אָפּגעצױגן דעם פאָרהאַנג, װאָס איז געװען לעבּן זײער בּעט, און האָבּן זיך אײַנגעקוקט, װאָס עס טוט זיך אויף דער װײַסער וועלט.

די זון האָט פריילעך אַרײַנגעשײַנט דורך די קליינע פענצטערלעך,

דאָס װאַסער האָט געקאָכט אין קעסעלע אויף דער פּליטע, דער פאָטער איז געועסן לעבּן פענצטער אין זײַן יאָנטעװדיקן רעקל און האָט גערויכערט אַ ליולקע, ניט קוקנדיק אויפן צװילינג האָט עבך אויפן קול געזאָגט אַזױי װי צו זיך אַלײן;

-- אוב אויף דער װעלט זײַנען פאַראַן אַזױנע קינדער, װאָס ווילן גיין מיט מיר צו גאַסט צום זיידן און צו דער בּאָבּען, װאָלטן זי זיך געדאַרפט גיכער אָנטאָן און אָפּעסן פרישטיק.

קיט און קעט וײַנען אין אַ מינוט ארויסגעשפּרונגען פון בעט, די מאַמע האָט זיי געהאָלפן זיך אָגטאָן. מע האָט זיך אױיסגעפּוצט אין די שענסטע קליידער, קיט איז געווען איבּערגליקלעך, װאָס אין זײַנע לאַנגע סאַמעטענע הויזן זײַנען געװען קעשענעס. די הילצערנע שיך זײַנען געבּליבּן שטיין אין פאָרהויז, הײַנט האָט מעז אָנגעטאָן װארעמע זאָקן און שטאַרקע לעדערנע שיך,

די קינדער האָבּן אָפּנעגעסן ברויט מיט מילך און זײַנען אַװעק מיטן פאָטער. בּאַלד זײַנען זי געקומען צו אַ װינטמיל, די גרויסע פליגלען האָבּן זיך פּאַמעלעך געדרײט און אונטערגעסקריפעט, דעם צווילינג האָט זיך געדאַכט, אַז די מיל זינגט אונטער.

-- טאַטע - האָט קעט געפרעגט - צו װאָס בּויט מען ווינטמילן}

אויף איטלעכן טריט האָנן קיט און קעט אַלץ געפרעגט דעם פאָטער ; .צו װאָס?' און .פאַרװאָס ?*

-- דו װײיסט ניט, צו װאָס מע דאַרף די װינטמילן! - האָט זיך דער פאָטער געװוונדערט,-זיי פּאָמפּען אויס דאָס װאַסער פון אונדוערע פעלדער, דו האָסט דאָך געזען, װי דאָס װאסער פאַרפלייצט אונדזערע פעלדער אין פרילינג. אויבּ מע זאָל דאָס װאַסער ניט אויספּאָמפּעי. װעלן פון די פעלדער װערן זומפּן, און מיר װאָלטן שוין ניט געהאָט ניט קיין סעדער און ניט קיין גערטנער,

- 20 -

| = -- און װי קען דאָס דער װינט אויספּאָמפּען דאָס װאַסער?:- האָט קעט װידער געפרעגט,

-- דער װינט בּלאָזט און-דרײט די פליגלען פון דער מיל, און די פליגלען טרײַבּן די פּאָמפּע, װאָס ציט אויס דאָס װאַסער און טרײַבצט. עס אַרײַן דורך רערן אין די קאַנאָלן, װען מיר װאָלטן ניט געהאַט קיין װינטמילן, װאָלט דאָס װאַסער פאַרפלײצט גאַנץ האָלאַנד,

-- מע קען דאָך פאַרהאַלטן דאָס װאַסער מיט דאַמבּעס, (גרויסע שָנגעשאָטענע װענט)--האָט קיט געזאָגט,

-- אַ דאַמבּע אַלײן איז װײניק. אוֹן די דאַמבּעס מוז מען היטן טאָג און נאַכט, ‏ אוב אין אַ דאַמכּע זאָל װערן אַ קליין לעכל, קען שוין דורכגיין אַ סך װאַסעד, דאָס קלענסטע לעכל מוז מען גלײַך פאַרמאַכן, אויבּ ניט, װעט דאָס װערן אַלץ גרעסער--האָט דער פאָטער דערקלערט,

זײ זײַנען פאַרבּײַגעגאַנגען אַװױי נאָענט פון דער מיל, אַז דער װוינט, װאָס האָט בּאַװעגט די גרויסע פליגלען, האָט צעבּלאָזן די האָר אויף קעטס קאָפּ. איין פליגל האָט זיך אַראָפּגעלאָון גאָר נידעריק, בּיז צו דער ערד כּמעט. קיט האָט אַ שפּרונג געטאָן אוֹן זיך אָנגעכאַפּט פאַרן פליגל מיט דער האַנט. דער פליגל האָט זיך אויפגעהויבּן, מיט- שלעפּנדיק מיט זיך קיטן, אין איין רֶע איז שוין דער ייִנגל געהאַנגען אין דער לופטן,

-- שפּרינג, שפּרינג װאָס גיכער אַראָפּ! -- האָט געשריען צו אים :דער פאָטער,

קיט האָט אָפּגעלאָזן דעם פליגל און איז אַראָפּגעפאַלן אויף דער ערד, ס'איז געװען גוט, װאָס ער האָט דאָס בּאַוויזן צו טאָן בּאַצײַטנס, אויבּ ניט, װאָלט אים דער פליגל איבּערגעקערט הויך אין דער לופטן, יער איז געבּליבּן זיצן אויף דער ערד, און דער פאָטער האָט אָפּגע= שטױיבּט זײַנע סאַמעטענע הײולעך, ‏ /

-- דו זאָלסט. קײנמאָל אַזױנס ניט טאָן!--האָט דער פאָטער שטרענג ;געזאָגט.

קיט איז געװען זײער צעשראָקן. אויסער דעם האָט ער זיף פאַלנדיק אָפּגעשלאָגן,. ער האָט שטיל געענטפערט,

-- גוט, פאָטער, איך װעל דאָס מער ניט טאָן.

זי האָבּן אַרײַנגעקוקט אין דער אָפּענער טיר פון דער מיל און געזען, װי די פּאָמפּע אַרבּעט,

-- לאָמיו זיך זעצן אין דער רעכטער זון אויפן בּרעג פון קאַנאַל-- ;האָט דער פאָטער פאָרגעלײיגט--און איך װעל אײַך דערציילן, װי אַזױ :האָלאַנד איז געװאָרן אַזאַ לאַנד װי איצט! מיר האָבן לאָנקעס מיט ;געדיכטע און זאפטיקע גראָזן. דערפאַר גיבּן אונדזערע קי מער מילך

דוי אין אַנדערע לענדער, אונדזערע פּוטער און קעז זײַנען בּאַרימטײ אומעטום, -- די מאַמע זאָגט אויך אַזױֹי -- האָט זיך אָפּגערופן קעט, -- ס'איז אַמאָל געװען אַ צײַט, - האָט דער פאָטער אָנגעהויבּןך צו דערצײלן--ווען האָלאַנד איז אַפילן אויף דער װעלט ניט געװען. איין טײל איז געװען דער גרונט פון יִם, און דאָס איבּעריקע איז געווען הוילע זומפּן. אָבּער די מענטשן האָבּן זיך געראַנגלט מיטן ים. זי האָבּן אויס- געבּויט אויף זײַנע כּרעגעס הויכע װענט-דאַמבּעס, אױסגעגראָבּך קאַנאַלן. אױסגעפּאָמפּעט דאָס װאַסער פון די פעלדער, און דערפון' האָט זיך די ערד אויסגעטריקנט. דאָט איז געװען אַ שװערע און גע= פערלעכע אִױבּעט. אַ פולע מאָל האָט דער שטורמישער ים דורכגעריסן די דאַמבּעס און װידער פאַרגאָסן דאָס לאַנד, אָבּער די מענטשן האָבּױי זיך ניט אָפּגעשטעלט, זיי האָבּן אלץ געאַרבּעט, זיך אַלץ געראַנגלט: מיטן ים, בּיז װאַנען זיי האָבּן אים אײַנגענומען, דערפאַר איז דאָך האָלאַנד דאָס לאַנד פון די געװאָגטע, װאָס שרעקן זיך פאַר קײין זאַך- ניט אָפּ, -- איך בּין דאָך אויך פון האָלאַנד--האָט קעט געזאָגט - אָבער איך האָבּ מוֹרָא פאַר שפּינען און גרויסע גענדז, און נאָך מער האָבּ איך מוָרא אַרײַנצופאַלן אין װאַסער, -- איר האָט זיך אָפּגערוט, טאָ קומט װײַטער--האָט דער פאָטעףױ: געזאָגט, בּאַלד האָבּן זײ געטראָפן דעם זיידן און די בּאָבּען. בּיידע זײַנען געװען אױסגעפּוצט. דער בּאָבּעס װײַסע הויבּ אויפן קאָפּ איז געװוען. שזוי שיין! -- קומט -- האָט די בֹּאָבּע געזאָגט--איר װעט נעכטיקן בּײַ אונדז, און מאָרגן פרי װעט איר צואַמען מיטן זיידן פונאַנדערפירן מילך. אין וועגעלע, קיט װעט אָנטרײַבּן די הינט, קיט האָט פאַר פרייד אָנגעהױיבּן צו שפּרינגען, -- איך װיל אוֹיך! -- האָט קעט זיך געבּעטן, -- דו װעסט פאָרן אין װעגעלע-- האָט צוגעזאָגט די בּאָבּע, - זאָל שוין גיכער זײַן מאָרג! - האָבּן בּיידע אויסגעשריען מיטאַמאָל, דער זײדע און די בֹּאָבּע האָבּן געװוינט אין עק שטאָט אין א שמאָלער געסעלע. דאָס הויז איז געװען פון ציגל, | די בּאָבּע האָט געדעקט דעם רונדן טיש אין קיך, מע האָט גע-. טרונקען קאַװע און צוגעבּיטן מיט קלײנינקע געשמאַקע פּוטערקיכלעך.. איך האָבּ ניס געצײלט, חיפי? קיט און קעט האָבּן אויפגעגעסן.

- 22

6

אָבֶּער די מאָכַּע האָט דערלאַנגט 6 פולן טעלער און אַראָפּנענומען ‏ אלײוישי . | נאָכן עסן האָט די בּאָבּע צעװאַשן די כַּלִים און דער צװילינג האָט איר געהאָלפן, דערנאָך האָט זיך דער זיידע געזעצט אויפן גאַניקל, די קינדער האָבּן אים געבּראַכט זײַן גרויסן האַמאָניק. ער האָט אויס= וגעשפּילט פאַר קיטן און קעטן גאַנצע זעקס לידער, | ניפ װײַט פון זיידגס שטובּ איז געוען 6 װועלדל. דאָרטן האָט געשפּילט מוזיק. מענטשן האָבּן אַרומגעשפּאַצירט, = קיט און קעט זײַנען אויך געגאַנגען אַהין מיט דער בּאָבּען און מיט דעם זײדן. זי זײַנען לאַנג געשטאַנען לעבּן אָרקעסטער און האָבֿן

| = אונטערגעזונגען, װײַל מע האָט געשפּילט בּאַקאַנטע לידער,

מאָרגן האָט דער צווילינג געדאַרפט אויפשטיין גאַנץ פרי. די באָבּע האָט זיי דערפאַר געלײגט פרי שלאָפן. קיט און קעט האָבּן שוין אָנגעהױיבּן צו דרעמלען, ווען עס האָט זיך דערהערט אַ טומל אויף דער גאַס. | || טוק! טוק! טוק! - האָט מען אױיסגעקלאַפּט אַכט מאָל,

-- דאָס איז דער נאַכטװעכטער -- האָט די בּאָכּע דערקלערט דעם. צווילינג-אַכט א זײגער. שוין צײַט זיך צו לייגן שלאָפן.

= = 23 -

וי אַזױי דער צווילינג פירט פונאַנדער מילך,

אויף מאָרגן האָבּן זיך קיט און קעט אויפגעמאַפט זײער פרי, נאָך פריער װי מע האָט זי אויפגעװעקט, זײ האָבּן מוֹרָא געהאט צו פאָר. שלאָפן און ניט צו בּאַװײַזן מיטפאָו'ן מיטן זײדן. אָבֶּער דער זיידע האָט נאָך ניט צוגעגרייט די מילך-קריג. די קינדער האָבּן זיך אָנגעטאָן אָן אײַלעניש און די בֹּאָבַּע האָט געמאַכט פרישטיק.

דער בּאָבּעס קיך איז נאָך געװען אַ בּעסערע װי בי זײי אין דער היים, דער אויװן איז געווען אויסגעלייגט מיט רויטע ציגל; אויף די פּאָליצעס -- ריין אויסגעװאַשענע כַּלים, אויף די װענט זײַנען גע. האַנגען שיינט גלויע טעלעך און גלישטשעדיקע קופּערנע טעפלעך, אָבּער שענער פון אַלץ איז געװען די בּעט מיט די שנײי-װײַסע קישנס און דער שיינער אויסגענייטער דעקע,

די בּאָבּע האָט עס אליין אויסגענייט. זי" איז געוען זיער שטאָלץ מיט איר אַרבּעט. די בּעט איז פאַרהאַנגען, אָבּער וען עס קומען געסט, ציט דיבַּאָבֶּע פונאַנדער די פאָרהאַנגען,

הײַנט זײַנען דאָך די געסט געװען קיט און קעט,

וען דער צוילינג איז שוין געװען גאָר פארטיק, האָט זיך די בּאָבּע אַרומגעזען, אַז זיי זײַנען אין זײערע יאָנטעװדיקע קליידער, און װי קאָן דאָס דער זײדע אַזױ לאָזן פירן מילך אין אַזױנע קליידער}

קיט און קעט האָבּן געמיינט, אַז די בּאָבּע װעט זי ניט לאָזן פירן די מילךף, זי האָבּן שוין אָנגעהױבּן צו רײבן די אויגן און טרערן ! האָבּן זיך גענומען גיסן,

-- ויינט ניט -- האָט די בַּאבַּע געזאָגט - איך װעל שוין געפינען אַן עֵצָה.

דער צווילינג האָט אויסגעהערט און אָנגעהױיבּן לאַכן,

די בּאָבּע האָט ארויסגענומען פון שאף אַ קליינעם פאַרטעכל און שָנגעטאָן קיטן,

-- דאָס איז דײַן פעטערס פארטעכל, ווען ער איז נאָך געװען גאָר ײַ קליינער, דאָס פאַרטעכל איז אַפילן זײער אַ קורצט, אָבּער עס מאכט ניט אויס,

- 24 -

קיטן האָט פאַרדראָטן, װאָס דער פעטער האָט ניט מיטגענומט דאָס פאַרטעכל מיט זיך, װען ער איז אַװעקגעפאָרן קײַן אַמעריקען. אָבּער ער האָט געשויגן. = פאַר קעטן האָט די בּאָבע געפונען אַן אַלטן פארטעכל מיט לאָטעס װאָס איר מאַמע האָט געטראָגן, װען זי איז געווען אַ קליינע,

אוי, האָט זיך קעטן גיט געװאָלט אָנטאָן דעם מיאוסן פאַרטעכל אויף איר שיין קלײדעלע! אָבּער זי האָט זיך דערמאָנט װעגן װעגעלע מיט מילך, זי האָט אַרײַנגעשטעקט 8 פינגערל אין מויל און איז פּאַ: געלעך צוגעגאַנגען צו דער באָבּען און די פּאָבּע האָט גלײַך אָנגעטאָן אויף איר דאָס פאַרטעכל, |

דער צווילינג האָט זיך אַזױי געאײילט, אַז זײ האָבּן קוים אַראָמּ. געשלונגען דעם לעצטן בּיסן, זי זײַנען געלאָפן אין שטעלכל העלפן דעם זיידן אײַנשפּאַנען די הינט, איין הונט איז געװען אַ װײַטער און דער אַנדערער א שװאַרצער. געהייטן האָבּן זײ פּעטער און פּאַול,

דאָס װועגעלע איז געװען גאָר 8 קליינס, עס איז געװוען בּלוי גע- פאָרבּן, אוֹיף אים זײַנען שוין געשטאַנען די בּלישטשעדיקע קופּערנע קריג מיט מילך און אין מיטן איז געװען אן אָרט פצַר קעטן,

װען די הינט זײַנען שוין געוען אין שפּאַן, האָט דער זיידע אוים: געהויבּן קעטן און האָט זי אַרײַנגעזעצט אין ועגעלע. זי האָט זיף ‏ פעסט געהאַלטן מיט בּיידע הענט פֿאַר די זײַטן פון װעגעלע,

דערנאָך האָט דער זיידע דערלאַנגט קיטן די לײיצעס און א שטעקל | אָנשטאָט חַ בּײַטש. ער האָט אים געהייסן גײן פּאַמעלעך לעבּן די הינט און ניט אַרױיטלאָזן די לייצעס פון האַנט. דער זיידע אליין איז גע- גאַנגען פון הינטן און האָט געטראָגן צװי קריג מיט מילך, די בּאָבּע איז געשטאַנען אולפן גאַניקל און זיי בּאַגלייש מיט די אויגן. | = וען דאָס װעגעלע האָט זיך גערירט פון אָרט, האָט קעט נאָך לאַנג געפאָכט צו דער פּאָבּען מיט איין האַנט, אָבּער זי האָט זיך בּאַלך װידער געמוזט אָנהאַלטן מיט בײדע הענט, װײַג דאָס װעגעלע האָט זײער געטרייסלט אויפן שטיינערנעם בּרוק,

קיט האָט געפאָלגט דעם זיידן און געפירט די הינט זייער פאַ- מעלעך, אָצּער בּאַלד האָט קיט דערהערט קלעפ פון רעדער הינטער זיך. דאָס איז זײַן חֵבֶר האַנס הײט גיך געפאָרן אויף זײַן װעגעלע, װאָס אין אים זײַנען אויך געווען אײַנגעשפּאַנט הינט.

האַנס האָט דעריאָגט קיטן, בּאַװיזן אִים א צונג און אויסגעשריען אויפן קול;

- 25 -

-- דו. בּיסט דאָס די איך האָבּ געמיינט, אַז אַ שילדקרעט פירט די מילך. . | קיט האָט זיך גאָר פאַרגעסן, װאָס זער זיידע האָט אים אָנגעזאָגט.

-- נאָ, נאָו -- האָט ער אַ געשריי געטאָן אוֹיף די הינט און זי שטאַרק אַ קלאַפּ געטאָן מיטן שטעקן.

פּעטער און פּאַוּל זײַנען אונטערגעשפּרונגען און האָבּן זיך אַ טראָג גענעבן פאָרויס. קיט איז געלאָפן בּײַ דער זײַט, ניט אַרױסגעלאָזן די לייצעס פון די הענט און זיך געמיט ניט אָפּצושטײן פון די הינט. אָבּער די הינט האָבּן דאָך געהאַט צו פיר פיס און קיט נאָר צװײ, האָס ער זיי ניט געקאָנט נאָכהאַלטן,

ווען פּעטער און פּאַוּל האָבּן גענומען לויפן, האָט זיך קעט זײער דערשראָקן און זי האָט אָנגעהױבּן הויך צו שרײַען, די הינט האָבּן זיך נאָך מער דערשראָקן פון איר געשריי און זײַנען געלאָפן נאָך גיכער. דער זיידע פלעגט דאָך קײנמאָל ניט שרײַען, די הינט זײַנען פּשוט משוגע געװאָרן פוּן שרעק,

קעט האָט זיך געהאַלטן מיט בּײידע הענט פאַרן װעגעלע, אָבּער פון גיכן לויפן האָט איר געשלײַדערט אין אַלע זײַטן און אַ פּאָר מאָל איז זי אונטערגעפלויגן גאָר הויך. די קריג מיט די מילך זײַנען אויך געשפּרונגען און די מילך האָט זיך אַרױסגעפּלושקעט פון זײ.

קעט האָט זיך עטלעכע מאָל גוט אָפּגעשלאָגן אָן האַרטן בּענקל, אָבֶּער געשריען האָט זי ניט פון װײטיק, נאָר פון שרעק. די הינט זײַנען אַלץ געלאָפן; קיט--נאָך זײ, בִּיז װאַנען ער האָט זיך אויסגעצויגן אויפן בּרוק. אָבּער די לייצעס האָט ער פון האַנט ניט אַרױסגעלאָזן.

פאַלנדיק האָט קיט ניט װילנדיק אַ שטאַרקן צי געטאָן די לײצעס און די הינט האָבּן זיך מיטאַמאָל אָפּגעשטעלט. פאַר קעטן איו דאָס געקומען אומגטריכט. זי האָט זיך ניט בּאַװיזן אָפּצושטעלן, איזאַרױס: געפלויגן פון וועגעלע און געפאַלן צװישן פּעטער און פּאַוּלס פיס, ליגני דיק אויף דער ערד האָט זי ניט אויפגעהערט צי שרײַען.

קיט האָט פאַרגעסן, אַז ער איז אַ גרויסער יינגל און האָט אויך אָנגעהױבּן צו װײנען. פּעטער און פּאָוּל האָבּן אויפגעהויבן די אויך גענומען סקאַװוּטשען.

דער זיידע איז געבּליבּן װײַט פון הינטן, ער איז געלאָפן צו זײ מאָרדעס און מיט אַלע כּוחות,

אין די הײַזער האָבּן זיך געעפנט טירן און מע איז געלאָפן זען, װאָס עס האָט פּאַסירט. פרויען זײַנען-געלאָכן צו די קינדער, קלאַפּנ. דיק מיט זײערע הילצערנע שיך אויפן בּרוק. אײן פרוי האָט אוינגעי

: - 26 =

| הויבּן קעטן, האָט איר אויסגעװישט די אויגן מיט איר פאַרטעך, גע= טרייסט זי און אײַנגערעדט, זי זאָל ניט זײַנען. אַ צװײטע האָט אויפ= געהויבּן קיטן פון דער ערד, און נאָך אײינז האָט געגלעט די הינט, זי זאָלן זיך בּאַרויַקן,

פּעטער און פַאַול האָבּן אויפגעהערט צו װיינען, אָבּער דערצײילן, װאָט מיט זיי איז געשען, האָבּן זיי, ניט געקאָנט,

קיט און קעט זײַנען געװוען גאַנץ און געזונט, אָבֶּער בּײ קעטן איז געװאָרן אויף דעם יאָנטעװדיקן קלייד פון פאָרנט אַ גרויסע לאָך, און בּײַ קיטן צװײי לעכער אויף די סאַמעטענע הויזן, און כּמעט גאָר | די מילך האָט זיך אױיסגעגאָסן, | דערװײַלע איז צוגעגאַנגען דער זיידע מיט דער ליולקע אין מויל, | פריער האָט ער געשוויגן, דעױנאָך האָט ער שטרענג געזאָגט צו קיטןג

-- פארװאָס האָסטו ניט געטאָן אַזױ װי איך האָבּ דיר געהייסן+

-- איך האָבּ דאָך געפאָלגט, איך האָבּ די גאַנצע צײַט ניט אַרױס. געלאָזן די לייצטס פֿון האַנט,--האָט קיט געענטפערט אַ דערשראָקענער.

-- איך האָבּ דאָך דיר אָנגעזאָגט, דו זאָלסט פאָרן לאַנגזאַם, -- האָט זיך געבּייזערט דער זיידע,

-- איך האָבּ דאָך ניט געקאָנט געדענקען אַלץ מיטאַמאָל, - האָט זיך קיט פאַרענטפערט,

-- זי דעניו -- האָט קעט זיך געבּעטן מיט אַ געװײן:--איך װאָלט שוין אַזױי װעלן, מיר זאָלן זײַן אָנדערהאַלבּן מעטער ד; הייך, דעמאָלט װאָלט דאָס ניט געקאָנט זיך טרעפן,

דער זײידע האָט מער אַ װאָרט גיט געזאָגט און אַװעקגעפירט די הינט,

דער צווילינג האָט זיך, נעבּעך, אַװעקגעשלעפּט צוריק צו דער בּאָבּען. זי האָבֿן זיך געהאַלטן פאַר די הענט, נאָך זי איז נאָכגעלאָפן א גאַנצע כאָפטע קינדער. זי האָכן געשריען און געקלאַפּט מיט די הילצערנע שיך,

די בּאָבּע האָט דערהערט דעם טומ? און איז אַרויס אויפן גאַט,

-- װאָס האָט איר דאָס געטאָן מיט אײַערע קלײדערוּ -- האָט זי אויסגעשריען,

אַלע קינדער מיטאַמאָל האָבּן גענומען דערציילן, די בּאָבּע האָט פאַרמאַכט די אויערן מיט די הענט און האָט אַרײַנגעפירט דעם צװילינג אין קיך,

דערנאָך האָט די בַּאָבּע זיי אױיסגעטאָן, אַרײַנגעלײגט זיי אין בּעט און זיך געזעשָט פאַרגײען זײערע צעריסענע קליידער.

- 27 -

- װען אַלץ איז שוין געווען צורעכט געמאַכט, איז זי צוגעגאַנגען‎ | פ1 דער בּעט. קיט און קעט האָצן געשלאָפן, אויף זײערע בּאַקן האָבן‎ - זיך נאָך געזען די טרערן. װען זי האָבּן זיך אויפגעכאַפּט, האָט זי זײ‎ אַרומגעװאַשן און װוידער אָנגעטאָן די שיינע קליידער. דערנאָך איז‎ || |געקומען דער זיידע. די בּאָבּע האָט אַזױ ריין אויסגעװאַשן דאָס וועגע=‎ לע, אַז איר װאָלט ניט דערקענען, אַז מיט אים האָט עפּעס פּאַסירט,‎ נאָך מיטאָג, װען די הינט האָבּן זיך אָפּגערוט, האָט דער זיידע‎ געזאָגט; -- אויבּ איר װעט פאָלגן, װעט איר פאָרן אַהיים אין וועגעלע,‎ אָבּער איך װעל אַליין פירן די הינט,‎ ווען דער צווילינג איז געקומען אַהײם, האָט זיך די זון שוין גע=‎ נומען אַראָפּלאָזן אוןנפרוי װעדער איז אַרױס אויפן הויף קאָרמענען‎ די הינדעלעך,‎

- 28 =

קיט און קעט לערנען זיך גליטשן,

איינמאָל זײַנען קיט און קעט ארוױיסגעלאָפן אויפן הויף גאָר פרי קאָרמענען די ענטלעך, דער פראָסט האָט אַ קניפ געטאָן די נאָז און די אויערן,

-- עס װערט קעלטער פון טאָג, - האָט קעט געזאָגט: - בּאַלד װעט זיך אָנהײיבּן דער װינטער,

די קינדער זײַנען צוגעלאָפן צום קאַנאָל, פײדע אַלטע גענדן זײַנען געשטאַנען מיט זײערע גענדזעלעך אויפן בּרעג. זײ זײַנען געווען זײער צעטראָגן, אויפן װאסער איז שוין געװען אַ דין הײַטל פון אײַז, און שווימען האָט מען ניט געקענט,

קיט האָט מיט אַ שטעקן צעקלאַפּט דעם אײַז, און די פאַמיליע גענדז האָט זיך לאַנגואם אײנע נאָך דער אַנדערער אַראָפּגעלאָזן אין װאַסער, ' דאָס װאַסער איז שוין אָבּער געװוען זײיער קאַלט די גענדז האָבּן ניט לאַנג געשוומטן, זי זײַנען בּאַלד אַרױס אויפן בּרעג, האָבּן זיך אָפּגעטרײסלט און זיך געװאַרעמט אויף דער זון,

קיט און קעט האָבּן זיך געשפּילט אין יאָגעניש. די בּאַקן האָבּן זיך צערויטלט. דערנאָך זײַנען זײ אַװעקגעלאָפן זיך דערװאַרעמען צו דער מאַמען אין קיר,

דאָס װאַסער האָס פרײלעך געקאָכט אין קעסעלע און סהאָט אַוװױ געשמאַק געשמעקט מיט קאַװע. פרוי װעדער האָט זי אָנגעגאָסן טעפּעלעך קאַװע מיט מילך און זי געגעבּן צוֹ שטיקלעך צוקער,

די קינדער העבּן זיך געװוּנדערט: קאַװע פלעגט מען זײ געבן נאָר זונטיק, אין דער װאָכן פלעגן זיי טרינקען מילך,

-- מאַמע, הײַנט איז זונטיק! -- האָט קעט געפרעגט. |

-- ניין, -- האָט די מאַמע געואָגט:-אָבּער הײַנט איז זייער קאַלט, | האָב איך אויסגעקאָכט קאַװע, איר זאָלט זיך דערװאַרעמען, | | טרינקענדיק די קאַװע האָבּן די קינדער געפּלױדערט צװישן זיך, װי היימלעך עס װעט זײַן, װען דער קאַנאַל װעט פאַרפּראָרן װערן" ‏ זי װעלן זיך שליטלען אויפן אײַז אין שליטעלעך און אפשר װעט מען - | זי אַפילן קויפן גליטשערס,

2 = 29 -

דערװײַלע האָט די מאַמע גענומען אַ בּאַרשט און אַ טוך. זי האָט געװאָלט גומ אױיסװאַשן דעם שטאַל פאַר זײער קו. זומער פלעגט די קו נעכטיקן אויף דער לאָנקע, אָבּער איצט מוז מען זי שוין בּרענגען אַהיים,.

קיט אין קעט האָבּן זיך אַרױסגערופן, אַז זי װעלן העלפן דער מאַמען, זײ האָבּן געטראָגן די בּאַרשט מיט דער טוך, און די מאַמע-- שֵן עמער װאַסער,

פרוי װעדער האָט זײער לאַנג אוֹן גוט געשײַערט דעם שטא" ער איז געװאָרן אַזױ רײין, אַז אַפילו מענטשן װאָלטן אין אים געקענט דודינען,

קיט און קעט זײַנען ויך געבּליבּן שפילן אין שטאַל. דאָס װעם זײַן זײער שטובּ. קעט װעט זײַן די מאַמע און קיט דער טאַטע. זײ האָבּן זיך אויף אַ װײַלע פאַרטראַכט: װער װעט זײַן דער צװילינג}

-- די ענטלעך!--האָט זיך מיטאַמאָל אַרױסגעכאַפּט קיט.

-- גוט!--האָט זיך אָפּגערופן קעט. זי זײַנען דאָך טאַקע אַ צװילינב, זי זײַנען אַלע געבּאָרן געװאָרן אין איין טאָג,

קיט איז אַװעקגעלאָפן נאָך די ענטלעך. זײ זײַנען אונטערגע- װאַקסן און האָבּן זיך אַזױי צוגערזינט צו די קינדער, אַז זײ פלעגן אַרויסלויפן אַנטקעגן, װי נאָר זי פלעגן דערזען קיטן און קעטן,

די קינדער האָבּן זיך געזעצט אויף א קעסטל, גענומען יעדער אַן ענטטלע אויפן שויט און אָנגעהױבּן זי קאָרמענען מיט קערנער,

קעט האָט זיך בּאַלד געכאַפּט, אַז קלײינע קינדער קענען זיך בַּאַ. גיסן, ווען זי עסן, האָט זי געבּראַכט שמאַטקעלעך און אַרומגעבּונדן די ענטלעףױ אַזױ װי מע טוט אָן קלײינע קינדערלעך,. די ענטלעך איז דאָס ניט געפעלן און זײי האָבּן גענומען שרײַען,

קעט האָט זיי געװאָלט אײַנשטילן, האָט גערעדט צו זיי װי צו יקינדער, אַז ס'איז ניט שיין צו שרײַען. קיט האָט געבּראַכט אַ לעפעלע און האָט זי געגעבּן טריגקען, אָבּער די ענטלעך האָנּן זיך נאָך מער געריסן און נאָך מער געשריען.

-- לאָמיר זי לייגן שלאָפן ! -- האָט קעט געזאָגט,

זײ האָבּן גענומען אײַנװיגן די ענטלעך אויפן האַנט, אָבֶּער זֵײ האָבּן נאָך אַלץ געשריען,

-- נעם זיך צו דעם צווילינג-- האָט קיט געזאָגט און דערלאַנגט קעטן זײַן ענטעלע - אַזױינע שלעמטע קינדער! ס'איז ניט אױיסצוהאַלטן פון זײי!

קעט האָט געהײיסן קיטן אויסצעטן פאָר זײ די בּעט. קיט האָט

- 30 -

אָנגעלייגט הי אין אַ קעסטל, האָט אַהין אַרײנגעלייגט די ענטעלעך, און זי זײַנען אײַנגעשלאָפן,

די קינדער זײַנען ארױסגעלאָפן אויפן הויף און האָבּן זיך גאָר פאַרגעסן אָן זייער צווילינג. אין אָװנט האָט דער פאָטער אַרײַנגעפירט די קו אין שטאָל, אין דער פינצטער האָט ער אַ שטויס געטאָן דאָס קעסטל, די ענטעלעך האָבּן גענומען גאַגערן, די קו האָט זי נאָך גע- קענט צעטרעטן ניט װילנדיק דער פאָטער האָט געתײסן די קינדער אַװעקטראָגן אויף זײיער אָרט,

-- ס'איז אן עסק מיט א צווילינג -- האָבּן זיך מוֹדָה געװען קיט און קעט,

נאָכן אָװונטעסן האָט דער פאָטער פצױרויכערט זײַן ליולקע,

קעט האָט שטיל אײַנגערומט קיטן אַ סוד אין אויער;

-- בּעט בּײִַם טאַטן גליטשערס, אָבּער ריד איידל, נאָר אײדל, ‏ -

-- טאַטינקע - האָט קיט אָנגעהױיבּן -- מיר זײַנען דאָך שוין גאָר גרויסע, דער קאַנאַל איז שוין הײַנט אין דער פרי געװען אײַנגעפראָרן, ס'איז דאָך שוין צײַט, מע זאָל אונדו שענקען גליטשערס. ניט אַזי, טאַט?!

-- אַך, אַזוי! -- האָט דער פאָטער געענטפערט:--איר זײַט שוין אַזױינע גרויסע. נו, און װאָס זאָגסטן, מאַמע!

-- איך זאָג, אַז זי זײַנען גוטע קינדער, בּײַ אונדז זײַנען נאָך דאָ די גליטשערס, װאָס מיר האָבּן זיך אויף זײ געגליטשט, װען מיר זײַנען געװען קליינע, זי ליגן אין אַ זאָק הינטער דער שאַפע. מע דאַרף פּרווון אָנמעסטן זי קיטן און קעטן -- האָט די מאַמע געענטפערט,

קיט און קעט זײַנען געװען זײער גליקלעך, װען דער פאָטער האָט טאַקע אַרױסגענומען די גליטשערס, ער האָט אָנגעזאָגט, אַז מע דאַרף זי היטן, איטלעך מאָל זי אָפּװישן מיט אַ טיכל נאָכן גליטשן זיך, זי זאָלן ניט פאַרראָסט װערן,

קיט און קעט האָבּן זיך גלײַך גענומען לערנען שטײין און גיין אין גליטשערס אױיפן דיל; און װען זײ האָבּן געדאַרפט גײן שלאָפן, האָבּן זי מיטגענומען די גליטשערס מיט זיך אין בּעט אַרײַן,

אין עטלעכע טעג אַרום איז געווען אַ שטאַרקער װינט, ער האָט געבּלאָזן אַ גאַנצן טאָג און אַ גצַנצע נאכט,

אַז דער צווילינג איז אויף מאָרגן אין דער פרי אַרױסגעלאָפן אין דרויסן, האָט ער דערזען, אַז דער קאַנאַל האָט זיך באַדעקט מיט אַ גראָבּן - אײַז, װאָס האָט געגלאַנצט אויף דער זון,

קיט און קעט זײַנען אַרײַנגעלאָפן אין שטובּ און האָבּן זיך גענומען פעטן, מע זאָל זי אויסלערנען זיך גליטשן אויפן אײַז,

--- האָט זיך בּאַלד אומגעקערט און געהייסן די קינדער זיך אָנטאָן האָרעם,.

= הז מאַמע איז אויך מיטגעגאַנגען. אַלע פיר האָבּן אַריבּערגעװאָרפן זײערע גליטשערס איבּער דער פּלײצע, דער פּאָטער האָט אַרויפגעפירט דעם צווילינג אויפן אײז די קינדער האָבּן מוֹרְא געהאַט זיך אַ ריר צו געבּן. -- קוקט, װי מע דאַרף זיך גליטשן -- האָט דער פאָטער געזאָגט און האָט אַ כאַפּ געטאָן די מוטער פאַר דלר האנט, בּײדע האָבּן זִיר אַװעקגעטראָגן אויפן אײַז לײַכט און גיך װי פייגל, קיט און קעט האָבּן ניט געװוסט װאָס צו טאָן, װען זײ זײַנען געבּליבּן אליין אויפן אײַז, -- לאָמיר פּרוּװן, ס'איז גאָרניט אַזױ שװער. מע דאַרף זיך ניט שרעקן--האָט קיט פאָרגעלייגט, ער האָט געפּרוװט א רוק געבן דעם רעכטן פוס, אָבּער ער האָט זיך ניט גערירט, אַזוֹי װי דאָס װאָלט געװען א פרעמדער פוס. דאַי האָט ער געפּרוװט א רוק טאָן דעם לינקן פוס. איז ער אָבֶּער אַװעק ניט אין דער זײַט, װו קיט האָט געװאָלט. האָט זיך פאַרטשעפּעט אין קעטס גליטשערס, און די קינדער זײַנען בּײדע געפאַלן אויפן אײַז, זי האָבּן זיך געװאָלט אויפהייבּן, אָבּער די פיס האָבּן זיך פארפּלאַנטערט אָן די גליטשערס און זי ניט געפאָלגט, -- איך ווײיס ניט, װו מײַנע פיס זײַנען א ן װו דײַגען - האָט | קיט געזאָגט, -- איך אויך ניט - האָט קעט געענטפערט. ס'איז געװוען קאַלט אויפן אײַז, אָבֶּער זי האָבן געמוזט זיצן, צום גליק האָבּן זיך בֹּאַלך בּאַװיזן די עלטערן, זי האָבּן מיט אַ געלעכטער אויפגעהויבן דעם צווילינג און גענומען זײ לערנען זיך גליטשן, די מאַמע האָט גענומען קעטן, און דער טאַטע--קיטן, די פיס האָבּן זיך געטשעפעט איינע אָן די אַנדערע, האָבן זיך געבּויגן, זײַנען זיך צעפאָרן אין פאַרשיידענע זײַטן, גוט, װאָס טאַטע:מאַמע האָבּן צִו- געהאַלטן, אויבּ ניט, װאָלטן קיט און קעט געפאַלן אויפן אײז. דאָר האָבּן זי זיך אויסגעלערנט אַ װײַלינקע זיך האַלטן אויפן אײַז. צום סוף האָט די מאַמע בּאַװיזן װי מע מצכט מיט די גליטשערס אַ קרײַז און דערגאָך אַן אַכט. דער פּאָטער האָט דאָס זעלבּיקע געמאַכט אויף איין פוס, קיט און קעט האָבּ. זיך געװונדערט, הי גוט טאַטע.מאָמע: גליטשן זיך,

- 32 -

דער פאָטער האָט געזאָגט, אַז ס'איז צײַט צו גיין אַהײם. דעם ערשטן מאָל טאָר מען מער ניט.

אויף מאָרגן האָבּן די קינדער דעם גאַנצן טאָג װײ געטאָן די פיס, נאָכדעם פלעגן קיט און קעט לױפן אַלע טאָג אויפן קאַנאַל מיט זײערע גליטשערס. זי האָבּן געװאָלט זיך אויסלערנען גליטשן אוך לויפן אויף די גליטשערס אין שטאָט צוזאַמען מיט דער מאַמען און מיט דעם טאַטן. דאָרטן האָט מען געקענט זען אַזױנע שיינע זאָכן איך די פענצטער פון די געשעפטן,

- 33

די קינדער האָבן זיך זײער פלײסיק געלערנט גליטשן און אין גיכן האָבּן זײ זיך טאַקע עלערנט גאָר ניט שלעכט צו לויפן איבּערן אײַז אין זײערע גליטשערס. זי האָבּן געװאָלט איבּערראַשן די עלטערן,

-- מאַמע, אוב דו װעסט הײַנט אַרויסקומען אױיפן קאַנאַל, װעסטן זען עפּעס זײער אַן אינטערעסאַנטע זאַך--האָט קיט געזאָגט.

אין א װײַלע אַרום האָט זיך דער צווילינג אַרױסגעגַנבעט פון -שטובּ. אויפן בּרעג האָט מען אָנגעטאָן די גליטשערס און מע האָט זיך 8 לאָז געטאָן איבּערן אײַז.

פרוי װעדער האָט אַ קוק געטאָן אין פענצטער און האָט דער: זען, װי קיט און קעט גליטשן זיך האַלטנדיק זיך פאַר די הענט,

די מוטער האָט צוגערופן דעם פאָטער צום פענצטער.

קיט האָט אויף די גליטשערס געמאַכט די פיגור פון אַן אַכט איבּערן אײַז, און קעט האָט געמאַכט אַ קרײַז,

ווען די קינדער זײַנען אַרײַן אין שטובּ, האָט דער פאָטער געזאָגט:

-- איר גליטשט זיך אַזײ גוֹט, אַז איך האָבּ זיך ניט װאָס צו שעמען מיט אײַך, מאָרגן װעלן מיר אַלע לויפן איבּערן אײַז אין שטאָט אַרײַן און איר װעט זען די שיינע אויסשטעלונגען אין די פענצער,

קיט און קעט האָבּן זיך ניט געקענט דערװאַרטן אויפן מאָרגן. אין אױנְט האָבּן זײ רין געמאַכט די גליטשערס און זיך צוגעגרייט אין ועג אַרײַן,

אויף מאָרגן זײַנען זי גאָר פרי אױיפגעשטאַנען, האָבן אָנגעטאָן די גליטשערס און זיך אוועקגעגליטשט אין שטאָט אַרין,

קעט און קיט זײַנען געלאָפן פאָרויס. זי האָבּן זיך פאַרמאָסטן, װער ס'װעט גיכער צולויפן צו דער ווינטמיל.

די ערשטע איז צוגעלאָפן קעט. קיטן האָט דאָס ניט געפּאָסט,

-- ווען איך זאָל װעלן, לויף איך צו דער ערשטער - האָט ער בּרויגעזלעך געזאָגט,

אויפן קאַנאַל זײַנען געװען פול מענטשן, און אַלע אין גליטשערס: אַ פרוי מיט א קליין קינד בּײַ דער האַנט, א פּויער מיט א לאנגער

יי 8 9 { 8 (י ,, *

: :

= 34 -

ליולקע אין מוֹיל, ער האָט געהאַלטן אונטערן אָרעם זײַן פרוי, װאָפּ האָט געטראָגן אַ קויש אייער,

אויפן בּרעג פון קאַנאַל האָבּן זיך בּאװיזן קליינע בּײַדלעך, בֹּאַ= פוצטט מיט פאָנעס. לעבּן איין בּײַדל איז געשטאַנען אַ מענטש, ער האָס געפּאַטשט מיט די הענט און גערופן אין בּײַדל אַרנן.

-- פרישע מילך, קומט אַרײַן אויסטרינקען אַ גלאָז פרישע מילךן

לעבּן אַ צװײיטן בּײַדל האָט מען געשריען אַזױ: - = - טערטעלעך, הײסע טערטעלעך! פאַר אײן צענט א הײסן טערטעלע !"

די מאַמע האָט אַרײַנגעפירט קיטן און קעטן, מע האָט געקויפט צװיי שטיק, און אַלע האָבּן געגעסן צו האַלבּע,

װאָס נענטער צו דער שטאָט, אַלץ מער מענטשן אויפן קאַנאַכֿ בּאַלד זײַנען זי געקומען צו אַ גרויסן הויז. אָרום און אַרום האָט מען זיך געשטופּט. דאָס איז געווען אַ געזעלשאַפטלעכע קיך, אין אַ גרויסן זאָל זײַנען געשטאַנען אַ סר קלײנע טישעלעף, מע איז געזעסן אַרום די טישעלעך, געגעסן און געטרונקען. דער פאָטער האָט געפונען אַ. ליידיק טישל און די פאַמיליע האָט זיך געזעצט עסן, דער פאָטער האָט בּאַשטעלמ אַרבעס:ופּ, קיט איז געװען זײער צופרידן, דעם ערשטן מאָל אין !ײַן לעבּן האָט ער גענעסן אין אַ גרויסער קיך צוזאַמען מיט אַזױי פיל פרעמדע מענטשן, |

אָפּגעגעסן, איז מען געגאַנגען װײַטער, מע האָט זיך אָפּנעשטעלט כמעט בײַ יעדן געשעפט. װי שטעלט מען זיך ניט אָפּ, אַז אין די פענצטער ליגן אַװוינע װונדערלעכע זאַכן; הײַזעלעך פון קאָנפעקטן און שאָקאָלאַד, מענטשן און חַיוֹת פון לעקעך און טאָרט, פייגעלעך און פיש פון צוקער,

קיטן האָט זיך געװאָלט אַ לעקעך, און קעט האָט געחַלומט װעגן אַ קאָנפעקט- אַ פייגעלע,

פרוי רעדער האָס אײנגעקוימט עטלעכע ואַכן, און דער פאָטער האָט געוויזן דעם צווילינג די שטאָט.

צוריק איז מען װידער געלאָפן אויף די גליטשערס איבּעדן אײַו, אַלע פיר האָבּן זיך געהאַלטן פאַר די הענט,

אַהײם איז מען געגאַנגען שוין פינצטערלעך. די מוטער האָט אײַנגעהייצט דעם אײוון, און דער פאָטער איז אַרױס צווען די בְּהֹמָה. און די עוסות,

אין דער פרי האָבּן קיט און קטט זיך אױיפּגעכאַפּט, ווען דער אויחן איז שוין געװען אויסגעהײיצט און אין שטובּ איז געװען ליכטיק און װאָרעם. ס'איז דאָך געװען יאָמטעװ, האָט מען געטרונקען קאַװע,

- 35 -

בּאַלד נאָך פרישטיק האָט אָנגעהױבּן שניען. קיט און קעט זײַנען אַרויסגעלאָפן אין דרויסן און האָבּן געװאָרפן בּרעקלעך בּרויט אויפן שניי: זאָלן די פייגעלעך אויך װיסן פון יאָמטעװ!

עס האָט געשנײט אַ גאַנצן טאָג אָן אויפהער. =

דער צווילינג איז אַרײַן אין שטוב, בּיידע האָבּן געהאָלפן דער מאַמען קאָכן און אויפראַמען,

ס'איז געווען לימטיק און ציכטיק אין אַלע װינקעלעך, צו מיטאָג זײַגען געקומען די בּאָצּע און דער זײדע, זי האָנּן אָנגעקלאַפּט אין טיר און די מאַמע איז אַלױס אין פאָרהויז מיט אַ בּאַרשט און האָט זײ :געהאָלפן אָפּטרײסלען דעם שנֿײ,

שטעלט זיך פאָר; דער זיידע און די בּאָבּע זײַנען אויך געקומען אויף גליטשערס,

דער מיטאָג איז געװען זייער אַ געשמאַקער. זיצנדיק בּײַם טיש האָט די מאַמע דערצײלט, װי קיט און קעט האָבּן זיך אויסגעלערנט גליטשן. דער זײדע האָט דערצײלט, װי ער פלעגט פאַרבּרענגען יאָמטעװ, װען ער איז נאָך געװען אַ קליינער, |

נאָך מיטאָג האָט זיך זי בּאָבּע געזעצט אין איר װינקעלע לעבּן אויװן. קיט און קעט האָבּן זיך צוגעזעצט אויף זײערע בּענקעלעך, און די בּאָבּע האָט זי גענומען דערציילן אַ מײַסע;

אַמאָל מיט פילע יאָרן צוריק האָבּן געלעבּט דרײַ קליינע בַּרי. דער. זײ זײַנען געגאַנגען אין װאַלד קלײַבּן האָלץ. זײַנען זײ ארײַן טיף אין װאַלד און האָבּן זיך פאַרבּלאָנדזשעט. זי זיינען געװאָרן מיד און הונגעריק, זי זיינען אָבּער געווען בּראַװע יינגלעך אין האָמן ניט געװיינט, ס'איז געװאָרן נאַכט, זי האָבּן זיך שוין געװאָלט לייגן שלאָפן אויף דער ערד. מיטאַמאָל האָט איין בּרודערל דערוען אַ פײַערל פון הינטער די בּײמער, זי זײַנען צוגעגאַנגען צום פּײַערל, אין װאָלד איז געווען פינצטער, און זײ האָבּן זיך אַלע װײַלע אָנגעשטויסן אויף שטיינער און װאָרצלען,

דאָס פײַערל האָט געלויכטן פון א קליין שטיבּעלע, װאָס איז גע- שטאַנען אויפן בּרעג פון װאַלד, זי האָבּן אָנגעקלאַפּט, אַן אַלטע פרוי האָט זי געעפנט,

-- לאָזט אונדז איבּערנעכטיקן--האָבּן די בּרידערלעך זיך געבּעטן,

די אַלטע האָט געפרעגט איר מאַן. - * איו געזעסן בּײַם אײיװעלע, | עו האָט מיט אַ געשריי געענטפערט, זי זאָלן זיך לײגן אויפן היי -צוידעם,

די יינגלעך זײַנען אַרױפּגעקראָכן אויף אַ לײטער און האָבּן זיך

גיין

געלייגט אױפֿן היי, זײ זײַנען געװען מיד און האָבּן טאַקע גלײַך אײַנגעשלאָפֿן,

די אַלטע און איר מאַן האָבן אָבּער ניט געשלאָפן,

-- זי זײַנען גוט אָנגעטאָן,--האָט געזאָגט דער אַלטער: מע דאַרףם זי אױיסטאָן, צונעמען בּײַ זי די קליידער און אַרױסטרײַבּן

קיט און קעט זײַנען געװאָרן צעציטערטע,

-- אַזױ!--האָבּן זי בּיידע אויסגעשריען.

-- װאַרט אויף - האָט די בַּאָבּע געזאָגט-- שרעקט זין ניט, איר װײסט דאָך ניט, װאָס װײַטער איז געװען. |

קיט און קעט האָבּן מיט אומגעדולד געװאַרט, װאָס מיט די דױײי בּרידערלעך װעט זײַן.

אָכּער דערװײַלע האָט די מאמט אַ קוק געטאָן אויפן זייגער,

-- אַך, װי שפּעט עס איז שוין!-האָט זי זיך אָפּגערופן - און זי -קינדער שלאָפן נאָך ניט.--קיט און קעט, קומט, איך װעל אײַך העלפן זיך אױיסטאָי.

קיט און קעט האָבּן, נעבּעך, געמוזט פאָלגן, און די בּאָבּע האָט ניט בּאַװיזן צו ז'ערציילן דעם סוף פון דער מײַסע,

אין אַ װײַלע אַרום זײַנען שוין בּיידע קינדפר געלעגן אין בּעט.

די מאמט האָט פטרצויגן דעם פאָרהאַנג, זײ זאָלן גיכער אײַנשלאָפן.

- אַ גוטע גאַכט. מפַנע קלײנע קינדערלעך! - האָט די מאַמע

צן זי געואָגט,

דיי

אינ ה אַל ט:;

| קיט און קעט - - = - : :

= יי װי קיט איז אַרײַנגעפאַלן אין װאַסצריי = = = 2

מיטן פּאָטער אױיפן מאַרץן = = = 2 2 20 4

אַ טאָג מיט דער מאַמען ‏ - - / - = 2 2 אנ װי אַזױ דער צוילינג האָט פאַרבּראַכט װנטיק- = = 2 20 װי אַזױ דער צוילינג פירט פונאַנדער מילך - = = - = - 24 קיט און קעט לערנען זיך גליטשן = - - = - 2 9

קיט און קעט אין שטאָט - - - : : - /44:

= ְ "אשוז ,2 יי-ייצר. 5 בו 4 :

: 2 = 2 : +צברן 5בפףט שש אמט ע ד 2 יט יי א יט : : : = 4 0 : "ֵ הי = בי יי 2 ע אין 7ון 8 = הא א צ י ט הי = : ךב 2 . * הא 3 הא 12 4 4 אצ 5 או 0 6 3 26 ה טור טיט 2055 איהו טגאי 1 6 מ וֶ : .שי ער יט יבג ְ 2" 7 5ק ‏ פ מה הכ = = גש במ , יו זי : 7 3 { 268 7 68 = 9 8 = 05 הנ ; = {ט = אי א יי יי : * 2 =" ם 8 = ואר 4 : : : : :' הי יי : ה = 8 = ודי = = וי = = *ער אק =" עס 50 5 הלט : * זא יט : עה יט וז אל 1 י א : } = 4 2 א יי ר יור 5 יֹ וָּ : א ייר יי יט 4** אל 6סה צראם עמש אל 9 א = : גאט אי +*- - יל 5 5 , יס = ו אט |*= 5 1 שאר וו 0 הכז זָן- ֿ ' צי 7 : :5 0 2 ; אי צ א 2 שָ; : : 6 5 : שי ה שא שי אי 21 דע יה ! אט ר ' 6 4 : . : : = וט .הוט בי יי יי 5 ט 83 ן - נָף ול 0 8 3( יב שש 6 5 עי 2 י : . נ57 ד * וי ר ל 7 5 הוק הס מדף. 2 : צ בי : קסי צי 1 2 ט

= 5 ײג 2 צט לט 54 2 שש = :+ 6 2 יט = א ץק 6 א יי יי יי א 5 80 3 53 + 026 5 16 ש :

1 8 + ממם : 4 1 7 2

04 ס שם 2 = 2 יט אל 4 יט ואר ,חי == יו ;מע 2 16 . * + *א /* ג 2 / אה ן .2 יפ" = שרפן אט 6 אם אש : יי 7 קר שא { 2 4 ר יע : י

= שי

אס 2 4" : : : ר + //5ה אהו 300 הי 2 0 . : 1 1 : : אל עו בש 0 = : 8 4 = י פ. ‏ יי 0 א ײ ר א גי ט יָ

יור = מלף עמ אצטאן 2 א + 9 3 טל 5 '

: ער ייט י סאר 1 אגו יק שש = אאם 1 : : - : : ד = 5 / /טש 48 8 .4 :6 0 : ; +5 א 68 יט ר + יו . יי 6 יי 5 6ס קיל = 4 = 5 2 יט יי אוש חיק 2 באן 4 3 צ יי יה 4 2 יא א יט : 6 4ט / יי אל /בו *י 5 6 }1 : אל עש טא ; 6 : י פ3רל ‏ 8ס 8 {ן 2 ב, בי שיפ אי /, :: ז ה"ר * = יי א - :5 : +ט והעסו 1ו א , ײ 2 5 = - !46 אי שיני : א צאז = גי 2 2 יו 0 יי 2 21 בא יא א יש עוט גנ יט 2 / וּ י צ 5 : = י; א צ ר 45 4 5 א = 8ט ף =+ יי טי 2 דס פאה א ג ' ע. ששם + עב 2 7 יי וו יי + יט : 2 לג : 7מ : 6{ א : בי וס 6 6תם יי ָ ר אל א 54 א וו אהו 7 + ר ע: : : יו א א { זז א וט ; א ' נ, = א ף 2 ל' גָאט א 24 : וְּ אי יי אך יע אט 6 5 ק5ן" 20 לט סא רע 1 7 16 יבג 6 י בס = = : : 0 0 יע = 6 יי = " יי יי א וט טו וי קיש מס {ר = - ֿ ?צט גר' 17 4 -ש לט + יו ל" ‏ (חט 85 ף ײ פן - = , גה יחו :ר : שאר 7 1 - = נ. ה 2 } 1 2 5 : ר טע אל : 8 אנ ר אש 4 = יש 2 7 : 5 וי צר אע באט 28 . ח ר } יי : : ינע 6 קי יי ּ גן, ו 1 ייא צ ד ול א 4 4 יי יי יט : וָ 1 + { 9 2 } :3 + 37 שׂר ל = 6 אי אס : ני זי יט מא על( הק א : על 2 4 : ז: : | אי. זדי; ? 4 אנ 5 ר פִ וי אד 6 וב גָאט ם ( גט 8 { מף יש 2 = 2 יט 1 ; 2 | 4 ר די ; א א 5 א אי יי ר : : : 5 4 = ר סח" ריר מ" אש הי ט 1 ר ו 6 אוהל וי = 5 יי = 7 ייס 5 = : ו -' (: יל : 2 יה

+' יט 5 : יטוס 83 = , כ . 8 : 7 58 5 יל א אס א יט ושט 5 א { אי 4 6נן : א יא +* לל 6 6 שש פאט פון ס. 2 צ7רנטט : 3 * /8א טי ז

נֲ : - 6 = שנן יין ִשְ : ייר אע ז יע + יי = 7 שעק -- דק פללרר טי אטאנ 5 א { 0 על לבר, שיו וי אע 0 צטצ 4 ּ ׂ :2 יי (: :0 שי ג דוס 7{ א יי יע זי ,די (* 5 גו = אס צי + די 2 : 6 ר אן 6 | 5 84 אל = 1 4 4 5 1 0 ר די יט 5 יו יל . ?אל ן בק (" 5+ ֶ : : : ג י| יו יצ יי יע דױ יי ויא - יע : + יו / : 1 : 2 זא ק א * יי יי : 30 יי 4 אה 2 5 פא 87 6 זא על א באז טאז א , : ר 2 , א יי : | : : : ? א 0 א / 0 2 טי ארן לט זי, {. צ =+ טג{ ואל 2 יא ב : : 3 שאב 34, + ף 1 5 : ךר *' הײן 354 הי יל : = אצ = אט 2 יש 55 א 5 ; : וָ = אל : 5 : 5 יּ : ש 2 ְ יי : +. : ו ; גי צז} מן = ארג = יי 6 טי ,2 := יו : ל : : זי וד : ר הי = יט זא א 1 : = 1 : ֵ .: וּ י : , , : 5 60 4628 11 016 6נ4ן1ן'ט) ‏ |,) 7 = בנ : : * 2 6 2 : !וי אט : זי 5 : ש :ר יי : ג * מ ארז.. ; 4 +. ל : : וַ : : צְ ישעט). ג,, "2 וי 1 צאיך; = דל 7או-דט די 46 וי=ז:לוע ח,אי''. !ישי + שש /55:24 4 ר זיסחי א שסד איה א טעשעג 254 200 6ור-א = ' -עי ר זויהגר וי-מה עחוקח ארי א ,)וא אי ז" גאז :יט :

יח הא חהים אוזח 2 דס די יז האקו/ מינו,, יה זר לאט 8 8דיעגן ס,

4 27

ר יי

4' =